AMNİOSENTEZ
Amniyosentez Nedir?
Amniyosentez, gelişmekte olan bebeğin çevresinden alınan, bir
miktar sıvı örneği üzerinde yapılan bir testtir. Bu sıvı test
edildiğinde bebektebelirli birtakım anormallikler olup olmadığı
anlaşılabilir.
Bu test nasıl yapılır?
Annenin vücuduna sokulan bir iğne rahim duvarını geçtikten
sonra,bebeğe veya plasentaya dokunmadan, sıvının içine girer.
Testin yapıldığı, hamileliğin yaklaşık 16’ncı haftasında,
bebeğinetrafında yaklaşık 150 ml sıvı bulunmaktadır. Bu testi
gerçekleştirmekiçin yaklaşık 15 ml sıvı gereklidir.
Alınan sıvı ile ne yapılır?
Alınan sıvı, normalde iki şey için test edilir:
•“Alfa feto-protein” adlı bir proteinin varlığı ölçülür. Bebekte
“spina bifida” bulunduğunda, bu proteinin sıvıda bulunan
miktarında genellikle artışgörülür.
•Sıvıdaki hücreler bebeğin kromozomlarını araştırmak için
kullanılır. Bu araştırmanın sonucunda, bebekte “Down’s sendromu”
(mongol’luk) veya daha az görülen kromozom bozukluklarından
herhangibirinin olupolmadığının ortaya çıkması mümkündür.
Bebeğin cinsiyeti de belirlenebilir.
Elde edilen sıvıya, bazı testler daha uygulanabilir; ancak
bunlar sadece, anne-babanın bebek sahibi olmasının risk
taşıdığı, çok ender durumlarda yapılabilir. Doktorunuz size,
amniyosentezin sonuçlarını açıklayacaktır. Birçok durumda
doktorunuz, öğrenmek isterseniz, bebeğin cinsiyetini de
söyleyebilir.
Amniyosentez’in komplikasyonları çok azdır. Ancak, sadece özel
durumları olan hastalara uygulanır. En çok uygulanan durum
annenin yaşının 37 veya üzeri olmasıdır. Bu test, “Down’s
sendromu” ve diğer kromozom anormalliklerini, ayrıca “spina
bifida”nın varlığını da araştırır. Ultrason incelemesi ve
amniyosentez’in, birlikte, bebeğin normal olduğunun kesinleşmesi
konusunda uzun mesafeler katetmişolmasına karşın, mümkün olan
tüm anormalliklerin dışlandığını garanti etmediğini bilmek
önemlidir.
Amniyosentez Kime Önerilir?
•Hesap edilen doğum tarihinde yaşı 37 ve üzerinde olan
kadınlara.
•Daha önce, “Down’s sendromu” veya “spina bifida” gibi bir
sorunu olan çocuk doğurmuş kadınlara.
•Kendisinde (veya bebeğin biyolojik babasında) kromozom
anormallikleri olduğu bilinen kadınlara, veya ender görülen
“metabolik” bozukluklardan birine sahip oldukları için bebek
sahibi olmasının risk taşıdığı bilinen ebeveynlere.
Yaşı 37 ve üzerinde olan kadınlara neden amniyosentez
yapılması önerilir?
Kadının yaşı ilerledikçe kromozom anormalliği bulunan bir bebek
sahibi olma riski de artar. En çok görülen kromozom anormalliği
“Down’s sendromu”dur.37 ile 40 yaşları arasındaki bir kadının
kromozom anormalliği bulunan bir bebek sahibi olma olasılığı
yaklaşık 100’de 1’dir. 40 yaşınıgeçtikten sonra bu olasılık daha
da artar. Bu test hamileliğin herhangibir döneminde yapılabilir;
ancak ceninin güvenliği açısından en azından 15’inci haftaya
kadar beklenmesinde yarar vardır.
Amniyosentez yapılmadan önce neden ultrason’la bir inceleme
gereklidir?
Ultrason, iç organlarınızın görüntüsünü oluşturmak için
yüksekfrekanslı ses dalgaları kullanır. Bu, özellikle gelişmekte
olan bebeği incelemek için iyi bir yöntemdir. Ultrason, karnın
alt kısmına jöle kıvamında bir krem sürüldükten sonra (transduser
adı verilen) plastik bir aygıtın, derinin üzerinde, bastırmadan
yavaşça hareket ettirilmesiyle yapılır. Ultrason yapılmasının,
bilinen herhangibir zararı yoktur.Ultrason’la yapılan inceleme,
yalnızca bir cenin bulunup bulunmadığını ve hamileleğin ve
plasentanın normal görünüp görünmediğini kontrol eder. Ultrason
ayrıca, hamileliğin kaçıncıhaftasında olduğunu da belirler.
Bir ultrason işlemi, tekbaşına, “Down’s sendromu”nun
bulunmadığınıbelirleyemez; ancak bazı bulgular “Down’s
sendromu”nun bulunduğu yönünde uyarıcı olabilir. Sonuç olarak,
bir ultrason, amniyosentez’e hazırlık döneminde bebeğin
pozisyonunu ve plasentayı bulma bakımından yararlıdır.
Amniyosentez Nasıl Yapılır ?
İdrar torbanızın dolu olmasına gerek yok. Ancak, idrar
torbasında bulunacak bir miktar idrar bebeği ve rahmin alt
kısmını görmeyi kolaylaştırır. Ultrason’la inceleme
tamamlandıktan sonra, doğrudan, amniyosentez uygulamasına
geçeriz. Cildi temizledikten sonra iğne rahmin içine sokulur.
Ultrason ekranıiğneyi yönlendirmede doktora yardımcı olması için
kullanılır. Gerekli 15 ml sıvının şırıngaya alınması sadece,
yaklaşık otuz saniye sürer.İğnenin çıkarılmasından ve bebeğin
yeniden kontrol edilmesinden sonra odadan çıkabilirsiniz. 30
dakika kadar dinlendikten sonra da evinize gidebilirsiniz.
İstisnasız, hemen her kadın beklediğinden çok daha az
rahatsızlık çektiğini ve sözkonusu rahatsızlığın genellikle çok
az olduğunu söylüyor. Testten sonra evinize giderken, rahatlıkla
otonuzu kullanabilirsiniz; ancak, test sonrası mümkünse birinin
size eşlik etmesi ve evinize giderken otonuzu kullanması iyi
olur. Hernekadar yatakta dinlenmeye gerek yoksa da, normalde, o
gün ve mümkünse ertesi gün de kendinizi yormamanızı tavsiye
ediyoruz.
Amniyosentez Sonrası Oluşabilecek Komplikasyonlar
Ne tür komplikasyonlar ortaya çıkabilir?
Amniyosentez uygulanan kadınlar için düşük yapma riskinin ne
olduğu henüz kesinlik kazanmamıştır Bizim bulgularımız,
amniyosentez uygulanan kadınlar arasındaki düşük yapma oranının,
gerçekte, bu testi yaptırmayanlardan daha fazla olmadığını
gösteriyor.
Riskin çok az olması gerektiğini ve 200’de 1’den daha fazla
olmadığınıhissediyoruz.Sözü edilen, düşük yapma konusundaki çok
az riskin dışında amniyosentez testinin bebeğe veya hamileliğe
etki edecek herhangi bir başka komplikasyonla ilintili olduğu
görülmemektedir. Herhangi bir test gibi, bu test de, örnek elde
edilememesi veya laboratuvarın bir sonuç çıkaramaması
durumlarında başarısızlığa uğrar.
Testten sonra neye dikkat etmem gerekir?
Testten sonra herhangibir sorunla karşılaşmanız çok ender bir
durumdur. Bazen, derinin altında meydana gelen ufak bir
morluğunverdiği hafif rahatsızlık görülebilir. Amniyosentez’den
sonra vajinadan kan veya su gelmesi ya da herhangibir ağrı
hissedilmesi durumunda doktorunuzu görmeniz gerekir.
Sonuçların alınması ne kadar sürer?
“Spina bifida” için yapılan testin sonucu genellikle bir hafta
içinde hazır olur. Ancak, ultrason kontrolunda “spina bifida”
bulunan bebeklerin birçoğu belirlendiğinden, herhangibir sorun
yoksa veya geçmişte “spina bifida” bulunan bir bebek sahibi
değilseniz, normalde doktorunuz size bu konuda bilgi vermez.
Hücreleri laboratuvarda büyütme gereksinimi nedeniyle “Down’s
sendromu” için yapılan kromozom testinin sonucu iki hafta sonra
alınır. Laboratuvar test sonuçlarını doğrudan doktorunuza
gönderir. Eğer bir anormallik saptanırsa, hamileliğin bu
döneminde bile, hamileliği sona erdirmek mümkündür.
