Hamileportal

Süt yapımı hormonlar ve reflekslerin sonucu olur. Gebelik süresince, salgı bezleri süt yapımına hazırlanırlar. Doğumdan hemen sonra değişen hormonal değişiklikler ile süt yapımı başlar.

Meme ucu etrafını çevreleyen koyu renkli kısma areola denir. Burada koku salgılayan montgomery bezleri milimetrik tomurcuklar halinde belirginleşir. Memenin içlerine doğru süt salgılayan hücre kümeleri ( alveol ) ve etraflarında kasılarak alveol içindeki sütü süt kanallarına iten kas lifleri bulunur. Geri kalan meme dokusu destek ve yağ dokusu olup bu dokunun çokluğu yada azlığı memenin şekil olarak yapısını belirler. Her memede benzer sayıda süt bezi vardır. Bu yüzden memenin küçük yada büyük oluşu süt verimine etkili olmaz.

Meme başının uyarılması hipofiz adı verilen salgı bezinden oksitosin ve prolaktin denilen iki hormon salgılatır. Prolaktin, süt bezlerinde süt üretimini sağlarken, oksitosin süt bezlerini kasarak sütün kanallara itilmesini sağlar. Bu kanallar areolaya geldiklerinde genişleyerek laktifer sinüs denilen süt havuzlarını oluşturur. Meme başı ile birlikte areolanın geniş kısmını kavrayan bebek, bu sinüsleri sıkarak meme başından sütü alır. Prolaktin, yani süt üreten hormon sık emzirmede ve özellikle gece daha çok salgılanır. Bu yüzden sütünün artmasını isteyen annelerde gece emzirmeleri önemlidir. Oksitosin refleksini uyarmak ise özellikle sütünü sağmak durumunda kalan annelerde çok önemlidir.

Doğumdan sonra ilk bir kaç gün kolostrum denilen koruyucu özelliğe sahip süt oluşur. Dördüncü gün normal süt salgılanmaya başlar. Bebeğe kolostrumun mutlaka verilmesi gerekir. Göğüsler hamileliğin 16. haftasında koyu, yapışkan, sarımsı beyaz bir made olan ağız sütünü yapmaya başlar. Ağız sütü yeni doğan bebek için ideal bir besindir. Bunun birkaç sebebi vardır. Birincisi, yaşamının ilk aylarında bebeğin hastalıklara karşı korunmasına yardımcı olacak bol miktarda antikor içerir. İkincisi, oldukça konsantre bir besin kaynağı olup yüksek oranda protein ve mineral içerir. Ağız sütünün sindirimi kolaydır. Az miktardaki ağız sütü, aynı zamanda, yeni doğan bebeğin aynı anda ve belirli bir ritimle emme, yutma ve nefes alma yeteneğini kazanması için pratik yapmasını da kolaylaştırır. Bebek ritmi yakaladığında süt de iştahıyla orantılı olarak artar.