BEBEKLERDE GIDA ALERJİSİ
Gıdalar türlü yollardan kişilere dokunabilir. Gıda alerjisi bu yollardan biridir. Gıda aleıjisine neden olan belli başlı yiyecekler arasında yumurta, yerfıstığı ve inek sütü
bulunmaktadır. Balık ve susam da ciddi alerjik tepkilere neden
olabilir. Gıda alerjisi özellikle bebekleri ve küçük yaştaki
çocukları etkiler. Bazı çocuklar okula gidecek yaşa
geldiklerinde alerjiyi atlatırlar. Fındık fistık ve balık
alerjisi yetişkin yaşta da devam edebilir ve bazen yetişkinler
başka başka gıdalara karşı da alerji gösterebilirler.
Gıda alerjisi yaygın mıdır ?
Her yirmi bebekten birinde gıda alerjisi olabilir ve alerjik
tepkiler 6-12 ay içinde kendisini gösterir. Bebeklerin çoğunda
alerji deride egzema (kuruma ve hassasiyet) yapar. Bebek anne
sütüyle besleniyorsa egzema hafıftir.
Gıda alerjisinin belirtileri nelerdir ?
Alerji yapan gıda yenildikten birkaç dakika sonra ağzın
etrafında ürtiker, kızarma ve kabarma görülür. Büyük çocuklar ve
yetişkinler alerji yapan gıdayı yedikten sonra ağızlarında bir
yanma hissi duyarlar ve yediklerini tükürmek isterler. Alerjik
tepki gözlerin şişmesine, gözlerin ve burnun sulanmasına neden
olur. Kusma da sık sık görülür. Ciddi alerji vakalarında dokusal
şişkinlik nefes yollarına da yayılır ve nefes almayı
güçleştirir; bazen de astım krizine neden okur. Ciddi alerji
vakalarında ürtiker bütün vücuda yayılır ve kabartı ve şişkinlik
yüzünden hasta şok geçirir. Ciddi alerjik tepkilere neden olan
gıdalar arasında yerfıstığı, fındık, fıstık, süt, yumurta ve
balık bulunmaktadır.
Anne sütüyle beslenen bebeklerde annenin bebeğe dokunan bir
gıdayı yemesiyle bile gıdanın içinde bulunan ve alerji yapan
maddeler süt yoluyla bebeğe geçer ve bebekte hafif alerjik
tepkiler görülür.
Alerji yapan başka gıdalar da var mıdır ?
Gıda alerjisi vakalarının %80'ine yumurta, yerfıstığı, inek sütü
ve fındık, fıstık neden olur. Gıdalara karşı gösterilen tepki
bazen gıda uyuşmazlığından (intolerans) kaynaklanır. Gıda
uyuşmazlığıyla gıda alerjisinin belirtileri benzeştiğinden
birbiriyle karıştırılabilir. Aradaki fark şudur: Gıda
uyuşmazlığında tepkiler o gıdayı yedikten uzun bir süre sonra
görülür ve her yendiğinde tepki ya görülür ya görülmez. Arada
bir ürtiker olmak, karın ağrısı, kalınbarsak sorunları, ağızda
yaralar, başağrısı ve huzursuzluk hissi gıda uyuşmazlığının
belirtilerindendir. Çocuklar hiperaktif, huysuz, huzursuz
olabilirler ve küçük sorunlar yüzünden aksilik yapabilirler.
Gıda uyuşmazlığına gıdaların içinde doğal olarak bulunan veya
sonradan eklenen tatlandırıcı ve koruyucu maddeler ve boya
maddeleri neden olur.
Gıda alerjisini önlemek mümkün müdür ?
Çocukların gıdalara karşı neden alerjik tepkiler gösterdikleri
bilinmemektedir ama sorunun özellikle endüstri alanında gelişmiş
ülkelerde giderek artmakta olduğu bir gerçektir. Yerfıstığı ve
susam alerjisinin günümüzde daha sık gürülmesinin nedeni bu
gıdaları daha fazla kişinin yemesinden kaynaklanmaktadır.
Bebekleri anne sütüyle beslemek gıda alerjisini önleyemez çünkü
alerji yapan maddeler süt yoluyla anneden bebeğe geçer. Alerji
yapan gıdalarla temas edilmezse alerji de olmaz.
Bebekte ileride gıda alerjisi olabileceğini önceden bilmek
mümkün müdür ?
Doğduktan sonra 12 ay içinde egzema veya astım belirtileri
gösteren bebeklerin ileride gıdalara karşı alerjik olma
olasılığı yüksektir. Egzeması olan bebeklerin en az yarısının
ileride gıda alerjisi de göstermeleri mümkündür.
Gıda alerjisinden süpheleniyorsanız neler yapabilirsiniz ?
Gıda alerjisini önlemenin en iyi yolu o gıdadan uzak durmaktır.
Alerjiye neden olan gıdanın ne olduğu genellikle bilinir ve o
gıda yenmez. Anababa herhangi bir gıdaya karşı alerjisi olan
bebeğin diğer gıdalara karşı da alerjisi olabileceğini
düşünebilirler; ancak alerjik tepkiler genellikle bir iki gıdaya
karşı gösterilir. Bebekte diğer gıdaların da alerji
yapabileceğinden kuşkulanan anababa büyük hastanelerdeki alerji
kliniklerine veya aile hekimlerine başvurabilirler.

