CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR
Cinsel yolla bulaşan hastalık nedir ?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, genellikle cinsel ilişki
yoluyla insandan insana bulaşan mikroorganizmaların (mikrop)
neden olduğu genital yol (üreme organları)
enfeksiyonlarıdır.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların dünyada görülme sıklığı
nedir ?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, dünyanın pekçok bölgesinde
büyük önemi olan bir halk sağlığı sorunudur. Sorunun gerçek
boyutları birçok ülkede tam olarak bilinmemektedir. Ancak her
yıl dünyada 250 milyondan fazla kişinin cinsel ilişki ile
bulaşan bir hastalığa yakalandığı tahmin edilmektedir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar neden önemli halk sağlığı
sorunudur ?
Sık görülmelerinin yanında, erken tanı ve tedavi uygulanmadığı
takdirde bu hastalıkların neden olduğu ek bazı sağlık sorunları
ile de karşılaşılmaktadır. Bu hastalıklar, cinsel eşlerden
sadece birinin sağlık sorunu değildir. Korunmasız cinsel ilişki
(kondom kullanmama) hastalığın sağlam eşe de bulaşmasına neden
olur. Bunun yanında, tedavisi yapılmamış cinsel yolla bulaşan
bir hastalığı olan hamile kadınların, doğum öncesi veya hemen
doğum sonrası dönemde bebekleri de risk altındadır.
Kadın veya erkekte kısırlık, düşük, yenidoğan bebeklerde görülen
bazı enfeksiyonlar, dış gebelik, genital organ kanserleri ve
ölüm cinsel yolla bulaşan hastalıkların neden olduğu sağlık
sorunlarındandır.
Cinsel yolla bulaşan hastalığı olanların HIV (AIDS virüsü) ile
enfekte olma olasılığı daha yüksektir.
Bu grup hastalığın tıbbi önemi yanında, gerek sosyal gerekse
ekonomik olumsuz etkileri de gözlenmektedir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kan yolu ile de bulaşabilir
mi?
HIV ( AIDS virüsü), hepatit B virüsü ve frengi mikrobu kanda da
bulunduğundan cinsel ilişki dışında kan yolu ile de bulaşabilen
hastalıklardır. Bulaşmada kontrolsüz kan nakli, steril (
mikroplardan arındırılmış) olmayan şırınga ve iğneler, kesici ve
delici aletler de rol oynar. Damar içi uyuşturucu bağımlılarının
kullandıkları şırınga ve iğneler ile bu hastalıkların bulaşma
riski vardır.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların hangileri anneden bebeğine
bulaşabilir ?
HIV enfeksiyonu, hepatit B, sifiliz (frengi), gonore (bel
soğukluğu), herpes ve klamidyoz adı verilen hastalıklar gebelik
süresince veya doğum sırasında anneden bebeğine bulaşabilir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda belirtiler ne zaman ortaya
çıkar ?
Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda bazen belirti yoktur ya da
kişiyi rahatsız etmeyecek kadar hafif belirtileri olabilir.
Özellikle kadınlarda bazen hiç belirti görülmez. Ancak, tedavi
edilmediği sürece, belirtisiz enfeksiyonu olanlar, bilmeden
hastalığı başkalarına bulaştırırlar.
Cinsel temastan sonra hastalık belirtilerinin ortaya çıkması
için geçen süre (kuluçka süresi) hastalıktan hastalığa
farklıdır. Bu süre günler ( bel soğukluğu ), haftalar (
klamidyoz,hepatit B ), aylar ( frengi ) ya da yıllar (AIDS)
olabilir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların en sık rastlanılan
belirtileri nelerdir ?
Cinsel organlardan akıntı veya cerahat gelmesi: Kadınlarda
vaginada bazen normalde bulunan akıntı fazlalaşır. Akıntı su
gibi, süt gibi, sarı veya yeşil renkte olabilir. Bazen fena
kokuludur.
Cinsel ilişki sonrası kanama,
İdrar yaparken yanma, sızı, sık sık az miktarda idrara çıkma
Cinsel organ ve cevresinde kaşıntı,
Peniste ( erkek cinsel organı), vaginada ( hazne ) kabarcık,
yara, siğil ve kızartı,
Kasık lenf bezlerinde şişlik,
Testislerden ( haya ) bir veya ikisinde birden ağrı,
Karın ağrısı.
Sizde herhangi bir cinsel yolla bulaşan hastalık olduğundan
kuşkulanıyor musunuz ?
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tanısı hekim tarafından
konabilir. Yukarıdaki belirtiler cinsel yolla bulaşan
hastalıklara işaret edebilir.
Hekim önerisi olmadan ilaç kullanmayınız !
Cinsel yolla bulaşan hastalık belirtilerinden kuşkulandığınızda
hekime başvurunuz.
Cinsel eşinizin de muayene ve gerekirse tedavisini yaptırınız.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan nasıl korunulur ?
Cinsel ilişkide kondom kullanınız.
Cinsel eş sayısının artmasının, hastalık bulaşma riskini de
arttırdığını unutmayınız.
Hastalık belirtisi olmadan da bulaşma olabileceğini unutmayınız.
Alkol ve uyuşturucunun doğru ve sağlıklı düşünmeyi engelleyerek,
cinsel ilişki sırasında olumsuz davranışlara neden olabileceğini
belleğinizden çıkarmayınız.
Size nakledilecek kanda gerekli testlerin yapılıp yapılmadığını
sorunuz.
Başkalarının kullandığı şırınga ve iğneyi kullanmayınız. Bir
defa kullanılıp atılan şırınga ve iğne kullanılmasını isteyiniz.
Hamile kadınsanız, doğum öncesi dönemde düzenli sağlık
kotrollerinizi yaptırınız.
Hangi hastalıklar cinsel ilişki yoluyla bulaşabilir ?
Bugün için 40' dan fazla cinsel yolla bulaşan hastalık
bilinmektedir. En sık rastlanılanları:
HIV enfeksiyonu ( AIDS )
Hepatit B
Bel soğukluğu ( Gonore )
Frengi
Klamidyoz
Kandidiyazis
Trikomoniyazis
Yumuşak şankır
Granuloma inguinale
Genital herpes
Lenfogranuloma venerium

