CİNSELLİĞİN FİZYOLOJİSİ
Cinsel İşlev Fizyolojisi
Cinsellik önce arzu etmekle başlar. Daha sonra Masters ve
Johnson adlı iki bilim adamının tarif ettikleri uyarılma, plato,
orgazm ve çözülme evreleri birbirini takip
eder. Bu evreler
kadın ve erkekte belirgin farklılıklar gösterir. Konumuz
kadınlara odaklanmış olmasına karşın zaman zaman erkekle kadın
arasındaki farklılıklar üzerinde de durulacaktır.
Cinsellik önce arzu etmekle başlar. Daha sonra Masters ve
Johnson adlı iki bilim adamının tarif ettikleri uyarılma, plato,
orgazm ve çözülme evreleri birbirini takip eder. Bu evreler
kadın ve erkekte belirgin farklılıklar gösterir. Konumuz
kadınlara odaklanmış olmasına karşın zaman zaman erkekle kadın
arasındaki farklılıklar üzerinde de durulacaktır.
Evrelerin her biri yaş, hastalık, ilaçlar, alkol, uyuşturucu
kullanımı ve psikolojik ve ikili ilişkilerden kaynaklanan
sorunlardan olumsuz etkilenebilir.
Kadınların Duyarlı Bölgeleri
Kadınların çoğunda genital bölgenin en duyarlı kısmı klitoristir
ve en güçlü orgazmlar bu bölgenin uyarılmasıyla ortaya çıkar.
Kadının diğer duyarlı bölgeleri memeler, meme uçları, labiumlar
ve vajinadır. G noktası ise (Graefenberg tarafından 1944 yılında
tarif edilen bir bölgedir ve vajina ön duvarının ortalarında yer
almaktadır) derin basınca duyarlı olarak kabul edilmekle beraber
orgazm oluşumunda birincil önem taşıyan bir bölge değildir.
Orgazmda bazen aynen erkekteki ejakulasyona (boşalmaya) benzer
bir sıvı geldiği saptanmış olmakla beraber bu sıvının aslında
idrar olduğu ve kadındaki "ejakulasyon" yani "boşalma" olarak
tarif edilen olayın muhtemelen orgazm esnasında idrar kaçağı
olduğu sonradan anlaşılmıştır. Gerçekten de hiçbir idrar kaçırma
şikayeti olmayan bayanlarda güçlü bir orgazmda istemsiz idrar
kaçağı olabilmektedir.
Cinselliğin evreleri
Arzulama Evresi
Bu evre cinsellik dürtüsünün ortaya çıktığı ve cinselliği ifade
etme arzusunun duyulduğu evredir. Hayaller ya da eşten alınan
görsel uyaranla başlayabilir.
Uyarılma evresi
Arzulamayı uyarılma evresi takip eder. Bu evre parasempatik
sistem tarafından yönetilen ve erotik duygular eşliğinde kadında
vajinal salgının arttığı "ıslanma" dönemidir. Vajina
duvarlarından ve vajina girişindeki Bartholin bezlerinden
salgılanan sıvılarla birlikte nabız ve solunum hızlanır,
tansiyon yükselir, genel bir sıcak basması hali, memelerde
dolgunluk, kas gerginliğinde genel bir artış, meme başlarında
dikleşme ortaya çıkar. Ciltte yama tarzında renk değişiklikleri,
klitoris ve labiumlarda şişme, göğüs bölgesinde ve memelerde
kızarma meydana gelir. Tüm bunlarla birlikte vajina uzar ve
genişler. Uterus yükselerek pelvis dışına çıkar.
Erkekte ise uyarılma evresi penisin ereksiyonu (sertleşmesi)
şeklinde gerçekleşir.
Plato Evresi
Bu evrede seksüel gerginlik ve erotik duygular yoğunlaşır ve had
safhaya ulaşır. Cilt değişiklikleri daha belirgin hale gelir,
meme başları daha da dikleşir. Labiumlar şişer ve koyu kırmızı
bir renk alır. Vajinanın alt 1/3 lük kısmı şişip kalınlaşarak "orgazmik
platform" adlı yapıyı meydana getirir. Uterus tümüyle pelvisten
dışarı çıkmıştır. Yeterli uyaran olduğunda bu dönem orgazmla son
bulur.
Plato evresinde ejakulasyon (boşalma) öncesinde erkekten
sıklıkla berrak ve yapışkan kıvamlı bir sıvı gelir. Bu sıvının
içinde az sayıda canlı sperm de bulunabileceğinden kadının erkek
boşalmadan önce de ("geri çekme" adı verilen yöntemle) gebe
kalabilmesi mümkün olmaktadır.
Orgazm Evresi
Orgazm esasen sempatik sistem tarafından yönlendirilen bir
kasılma cevabıdır. Uyarılma ve plato evresinde birikmiş olan
gerginliğin boşaltılmasıdır ve tüm cinsel hisler arasında en
güçlü ve doyurucu olanıdır. Orgazm esnasında vajina, perine,
anüs ve orgazmik platform adı verilen yapıyı oluşturan kaslarda
3-15 adet arası 0.8 saniye süren refleks ritmik düzenli
kasılmalar oluşur ve bu kasılmalar orgazm duygusunu ortaya
çıkarır. Orgazm esnasında birçok kadın ayrıca uterusta da
kasılmalar hisseder. Bu yüzden bazı kadınlarda histerektomi
(ameliyatla uterusun çıkarılması) sonrası orgazmın
niteliklerinde değişiklik olabilir.
Erkeklerde ise orgazmı ejakulasyon (boşalma) takip eder.
Erkekler orgazm döneminden sonra belli bir refrakter (cevapsız)
döneme girer ve bu dönemde uyaranlara cevapsızdırlar. Kadınlarda
ise böyle bir dönem olmadığından çok sayıda orgazmı arka arkaya
yaşayabilir ve tek bir ilişki esnasında ve/veya öncesinde
ardarda çok sayıda orgazm olabilirler.
Çözülme Evresi
Orgazmla birlikte uyarılma evresinde biriken tüm gerginlik
kaybolur ve kadında bir gevşeme ve kendini iyi hissetme duygusu
ortaya çıkar.Takiben uyarılma evresinde ortaya çıkan
değişikliklerin tümü "çözülerek" geri döner. Tüm bu geri dönüş
süreci 5-10 dakika sürer.
