ÇOCUKLARDA DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI
Davranış bozuklukları çocuğun çeşitli ruhsal ve bedensel nedenlere bağlı, iç çatışmalarını davranışlarına aktarması sonucu ortaya çıkar. Hırçınlık, sinirlilik,
saldırganlık,
inatçılık, yalan, çalma, küfür gibi davranışlar davranış
bozukluklarına girer.
Bir çocuğun davranışının bozukluk sayılabilmesi için bazı
ölçütler gerekir. Bu ölçütler:
1-Yaşa uygunluk: Her gelişim döneminin kendine özgü davranışları
vardır. Bu nedenle çocuğun içinde bulunduğu gelişim döneminin
özelliklerini iyi bilmek gerekir. Ör; 2 yaş çocuğu negativist,hareketlidir
ve istenilen Şeyi yapmaz. Freud'un anal, Erikson'un özerkliğe
karşı kuşku ve utanç dönemine rastlayan bu yaşlarda çocuk, özerk
bir birey olduğunu öğrenir.Kendisi istemeyince altının
değiştirilmesini istemez, öpülmeyi reddeder.
3-5 yaş çocuğu dikkat çekmek ister.Hayal dünyası çok geniş
olduğu için inanılmaz öyküler anlatabilir.Henüz yalanla yalan
olmayanı ayırt edemezler. Bu nedenle bu yaşlardaki çocukların
anlattıkları yalan olarak kabul edilmezken, 11-14 yaşlarındaki
çocuklarda görülen yalan normalden sapan bir davranış olarak
kabul edilir.
2-Yoğunluk:Bir davranışın bozukluk olarak kabul edilmesindeki 2.
Ölçüt yoğunluktur.Ör; 5 yaş çocuğunda öfke ve huysuzluk
doğalken, bu davranış başkasına fiziki zarar verme Şekline
dönüşürse, davranış bozukluğu kategorisine girer.

3-Süreklilik:Çocuğun belirli bir davranış türünü ıısrarlı bir
biçimde ve uzun zaman devam ettirmesidir.
4-Cinsel rol beklentileri: Erkeklerde kızlara oranla daha
saldırgan olmaları beklenirken, davranışları ile erkeklere
benzer saldırgan davranan kızların davranışları normalden sapan
davranış kategorisine girer.
GENEL OLARAK DAVRANIŞ BOZUKLUKLARININ NEDENLERİ
-Dikkat çekmek:Çocuğa gerekli sevgi ve ilgi gösterilmediğinde ya
da yeterli zaman ayrılmadığında dikkat çekmek için davranış
bozukluklarına yönelir.
-Ebeveynlere karşı güç kazanma isteği:
-Intikam alma isteği: Özellikle dayak yiyen,sevgi verilmeyen
çocuk ana-babasından intikam almak ister.aşırı otoriter ve
baskıcı tutum, katı disiplin ana-babaya karşı öfke ve nefret
duygularının gelişmesine ve buna parelel olarak başkaldırıcı bir
bireyin oluşmasına neden olur.
-Yetersizlik:Çocuğun kendine güvensiz olması davranış
bozukluklarına neden olur. Anne-babanın aşırı koruyucu,
hoşgörülü tutumu, gerektiğinden fazla özen gösterilmesi fazla
kontrol anlamına gelir. Sonuçta çocuk diğer kimselere aşırı
bağımlı, kendine güveni olmayan, duygusal olarak çabuk kırılan
bir kişi olur.Bu durum çocuğun kendi kendisine yetmesine olanak
vermez ve davranış bozukluklarına neden olur.
DAVRANIŞ BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUKLARLA OLUMLU İLİŞKİ NASIL
KURULUR?
1-Karşılıklı saygı:Azarlamak, bağırmak, vurmak,
susturmak,tutarsız davranmak çocuğa saygısızlığın göstergesidir.
Her ana-baba çocuklarına saygı göstermeyi öğrenmelidir. Her
çocuk ayrı bir birey olarak ele alnıp, fikirleri sorulmalı ve
fikirlerine saygı gösterilmelidir.
2-Çocuğa zaman ayırmak: Çocukla ilgilenmek, zaman ayırmak
gerekir. Birlikte geçirilecek zaman nicelik değil, nitelik
olarak önemlidir. Birlikte çocuğun hoşlanacağı faaliyetler
yapılabilir.
3-Cesaretlendirme:Çocuğun kendine güvenmesini istiyorsa önce
anne-baba çocuğa güvenmelidir. Çocuğun çabasını övmeli ve
yüreklendirmelidir. Cesaretlendirme çocuğun kendini değerli
algılayabilmesi için çok önemlidir.cesaretlendirme çocuğu olduğu
gibi kabul edip, kendi olduğu için değer vermedir.
4-Sevgiyi anlatmak:Çocuğun kendini güvenli hissedebilmesi için,
en azından sevildiğini bilmesi ve sevmesi gerekir.
