ÇOCUKLARDA OYUNCAK SEÇİMİ
Çocukların vazgeçemediği oyuncakların, çocuk kişiliğini önemli ölçüde etkilediğini belirten Aydın Rehberlik Araştırma Merkezi Psikoloji Danışmanı Eylem Küçük,
“Çocuklara çok oyuncak alınması
yerine, gözlem ve keşif yeteneğini arttıran oyuncaklar
alınmalıdır” dedi.
GELİŞİ GÜZEL OYUNCAK TERCİHİ
Çocukların yaşamında ruh ve beden sağlığı açısından, oyun ve
oyuncaklarının çok önemli bir yer tuttuğunu belirten Küçük,
şöyle konuştu: “Günümüzde yapılan bilimsel çalışmalarla,
çocukların zeka gelişimi konusunda ilk 3 yaştaki gelişmenin
önemi ortaya konmuştur. Oyuncakların, sadece çocukları
oyalamadığı, aynı zamanda zihinsel fonksiyonlarını da
geliştirdiği bir gerçektir. Ancak bazı aileler sadece çocukları
mutlu edebilmek için gelişi güzel oyuncak tercihi yapmaktadır.
Çocuklara çok oyuncak alınması yerine, gözlem ve keşif
yeteneğini artıran oyuncak alınmalıdır. Bununla birlikte, beden
gelişimini sağlayan yaşlara göre oyuncaklar öncelikli tercih
edilmelidir.”
Oyuncakların anne ve babanın verdiği eğitime göre çocukta farklı
psikoloji yaratabildiğine dikkati çeken Küçük, şöyle devam etti:
“Çocuklar, oyuncakları ile oynarken, problemleri çözmesini
öğrenirler, kendi bedenlerini daha iyi tanırlar. Yaratıcılıkları
gelişir ve liderlik yeteneklerini kazanırlar. Çocuklar, sahip
oldukları sınırsız enerji ve hayal gücünü, uygun oyuncaklarla
birleştirdiklerinde, gelişimleri duraksamayan bir eylem olarak
sürer.”
UZMANLARCA ÖNERİLMİŞ OYUNCAKLAR 
Eylem Küçük, oyuncak alırken, öncelikle konunun uzmanlarınca
önerilmiş ve hangi yaş grupları için uygun olduğu belirlenmiş
oyuncakların tercih edilmesi gerektiğini ifade etti. Küçük,
boyutları kısa, plastik düğmeleri olan, yerinden kolayca
kopabilecek, göz, tekerlek veya benzeri parçaları olan
oyuncakların, kolayca yutulabileceklerinden belli bir yaş grubu
öncesi tehlike yaratabildiğini bildirdi. Ailelerin çocuklarına
paylaşımı arttırıcı oyun ve oyuncak tavsiyelerinde bulunmasının
önemli olduğunu vurgulayan Eylem Küçük, çocukların seçtiği
oyuncakların, yaşına göre belirli bir özellik taşıması
gerektiğini, oyuncakların yüzeylerinin düzgün, kolay
temizlenebilir olmasına dikkat edilmesini istedi.
YAŞA GÖRE OYUNCAK SEÇİMİ
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi
Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Selahattin Şenol çocuğun
oyuncağını seçerken ailenin kendi istek ve beğenilerinin yerine,
çocuğun yaşını ve gereksinimlerini göz önünde bulundurmanın
yanısıra, çocuğun da fikrinin alınmasını öneriyor.
Altı aylıktan küçük bir çocuk ses, şekil ve renklere karşı
duyarlı olduğundan bu dönemde görsel ve işitsel duyulara yönelen
hareketli oyuncaklar onun dikkatini çeker ve neşelendirir.
Yatağın üzerine asılabilen, sallanınca ses çıkaran renkli
objeler ve çıngırak bu dönemin vazgeçilmez oyuncaklarıdır.
Oturmaya başladığı yedinci aydan itibaren çocuk uzanabildiği
herşeyi yakalamaya, yakaladığı her şeyi de ağzına götürmeye
çalışır. En çok hoşlandığı şeyler bir elinden diğerine kolayca
geçirebildiği renkli halkalar, avuçlayabildiği plastik küpler,
kemirebildiği kauçuk nesneler, hırpalandığı zaman bozulmayan
yumuşak bebek ve hayvancıklardır. Tutunarak da olsa ayağa
kalkabildiğinde eline geçen şeyleri yere atmaktan zevk
aldığından, zıplayan, yere düşünce ses çıkaran oyuncaklar ilgi
odağıdır. Boy boy renkli toplar, içiçe geçebilen kutular bu
dönemin oyuncaklarıdır.
Artık evin içinde rahatça dolaşabilen çocuk, üstüne binip
oturabileceği büyük hayvan türü oyuncakları, küçük sandık, sepet
ve tabureleri seçer.
İki yaşında bütünü parçalara ayırmak , kutuyu doldurup
boşaltmak, kule ve köprü yapmaktan zevk alan çocuğun ilgisini
çeken diğer oyuncaklar arasında mutfak eşyaları, farklı
boyutlardaki plastik parçalar, saçları ve elbiseleri olan
bebekler ve arabalar yer alır. Sonraki dönemlerde anne babasını
taklit etmeye başlayan çocuk için minyatür marangoz ya da mutfak
setleri gözde oyuncaklardır. Oda takımları, kova-kürek gibi
oyuncaklar da ilgi çekicidir.
Üç yaşından sonra üç tekerlekli bisiklet en çok sevilen oyuncak
iken, yaratıcılığını keşfetmeye başlayan çocuk tahta blokları
ile büyük parçalardan oluşan plastik parçalarla çeşitli şekiller
oluşturmaktan büyük zevk alır. Kum, oyun hamuru gibi şekil
verebileceği, el becerisini geliştirmek yanında hayallerini
gerçekleştirebileceği oyuncaklar bu dönemden sonra en sık
oynanan oyuncaklardır.
3-5 yaşları arasında fantazi ve keşfetmeye (evcilik, okul
oyunları ile bebekler, mutfak ve doktor muayene aletleri), dil
gelişimine (renkli tuşları olan piyano, müzik ve öykü kasetleri
ile kuklalar gibi) ve aritmetiğe hazırlamaya (resim ve sayı
eşleme oyunları; domino, kızma birader ve sayı kartları) yönelik
oyuncaklar.
6-8 yaşları arasında toplumsal gelişim ve işbirliği ile ilgili
(top, seksek, dama, minyatür arabalar), bilişsel beceriler ve
algısal hareket becerilerini sağlayan (maketler, yap-boz
oyunları) ve yaratıcı anlatım oyuncakları (parmak boyası, kağıt
hamuru, karakalem-suluboya ya da pastel boyalarla resimler, oyun
hamurları, sessiz sinema gibi oyunlar),
9-11 yaşları arasında sorun çözme yetenekleri (karmaşık masa
üstü oyunları ve video oyunları), ince-ayrıntılı hareket
becerileri (küçük parçalı, karmaşık yap-boz oyunları, üç boyutlu
model uçaklar, uzaktan kumandalı araçlar, kumaş boyama, ağaç
işleme ve akvaryum bakımı) ve stratejik yeteneklere yönelik oyun
ve oyuncaklar (sözcük türetme, monopol,tenis,ping-pong ve atari
gibi),
12 yaşın üzerinde de soyut düşünme ve akıl yürütmeye yönelik
oyun ve oyuncaklar (basit mikroskop ya da teleskop, kimya ya da
elektronik setleri gibi) ile bağımsız yaşam becerileri kazanmaya
yönelik (yürüyüş, bisiklete binme ve kamplar gibi)
oyun ve oyuncaklar önerilir.
kaynak:ntv


