ÇOCUKLARDA ÖZEL EĞİTİM
Özel Eğitim
Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim gereksinmelerini
karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel,
geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların özür
ve özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitime "özel
eğitim" denir.
Ülkemizdeki özel eğitim hizmetleri, engel gruplarına göre
oluşturulmuş özel eğitim okullarında yürütülmektedir. Ayrıca,
özel eğitim gerektiren öğrencilerin normal okullarda
akranlarıyla birlikte eğitim görmelerine de önem verilmektedir.
"Kaynaştırma" olarak tanımlanan bu uygulamaların
yaygınlaştırılmasına çalışılmaktadır. Ülkemizde halen; görme,
işitme, ortopedik, zihinsel engelliler, süreğen hastalığı
olanlar, uyum güçlüğü olanlar, dil ve konuşma güçlüğü olanlar,
üstün ve özel yetenekliler olmak üzere sekiz ayrı gruba özel
eğitim okul ve kurumlarında kaynaştırma uygulamalarında özel
eğitim tedbirleri alınarak eğitim hizmetleri verilmektedir.
Özel Eğitimin Amaçları
Türk Milli Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda
özel eğitim gerektiren bireylerin;
Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi
ilişkiler kuran, işbirliği içinde çalışabilen, çevresine uyum
sağlayabilen, üretici ve mutlu bir yurttaş olarak yetişmelerini,
Kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmeleri için temel yaşam
becerilerini geliştirmelerini,
Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel ve araç gereç
kullanarak ilgileri, ihtiyaçları, yetenekleri ve yeterlilikleri
doğrultusunda üst öğrenime, iş ve meslek alanlarına ve hayata
hazırlanmalarını amaçlar.
Kaynaştırma Uygulamaları
Özel eğitim gerektiren öğrencilerin normal akranlarıyla aynı
sınıfta ve aynı okulda eğitim görmelerini sağlamaya yönelik
çalışmalara öncelik verilmektedir. Bu noktadan hareketle, durumu
uygun olan öğrenciler normal sınıflarda kaynaştırma
uygulamalarına alınmaktadır. Durumu normal akranlarıyla aynı
sınıfta öğrenim görmeye uygun olmayan öğrenciler için normal
okulların bünyesinde özel eğitim sınıfları açılmaktadır.
Kaynaştırma uygulamalarına devam eden öğrencilerin bireysel
özellikleri dikkate alınarak mevcut ilköğretim programı
uygulanmaktadır. Sadece, zihinsel öğrenme yetersizliği olan
öğrenciler için, özellikleri dikkate alınarak hazırlanmış olan
ayrı ilköğretim programı uygulanmaktadır.
Özel Eğitimin İlkeleri
· Özel eğitim gerektiren tüm bireyler; ilgi, istek, yeterlilik
ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim
hizmetinden yararlandırılır.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitimine erken yaşta
başlanır.
· Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri
sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan
planlanır ve yürütülür.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları
dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde
uyarlamalar yapılarak yetersizliği olmayan akranları ile
eğitimlerine öncelik verilir.
· Özel eğitim gerektiren bireylerin her tür ve kademedeki
eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için her türlü
rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla işbirliği
yapılır.
· Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş
eğitim planı geliştirilir ve eğitim programları
bireyselleştirilerek uygulanır.
· Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak
katılmaları ve eğitimleri sağlanır.
· Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim
gerektiren bireylere yönelik etkinlik gösteren sivil toplum
örgütleri ile işbirliği içinde çalışılır.
· Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin
toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini
kapsayacak şekilde planlanır.

