DOĞUM LEKELERİ
Önemli Noktalar
• Doğum lekeleri çok yaygındır
• Nedeni bilinmemektedir
• Doğum lekelerinin çoğu sorun yaratmaz
• Doğum lekelerinin çoğu tedavi gerektirmez
• Doğum lekelerinin birçoğu zamanla yok olur
Doğum lekesi nedir?
Bebekler doğduklarında varolan ve genel olarak “doğum lekeleri”
olarak tanımlanan birçok yaygın doğum lekesi bulunmaktadır.
Doğum lekeleri, kan damarları (kan damarları kökenli urlar veya
hemanjiyom olarak adlandırılır) yada pigment hücreleri (ben, et
beni olarak adlandırılır) gibi normal olarak deride bulunan
yapıların aşırı büyümesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Nedeni
bilinmemektedir. Doğum lekeleri, birçok bebek için önemli
sorunlar yaratmadığı gibi, çoğu herhangi bir tedavi gerektirmez
Farklı doğum lekeleri nelerdir, nerelerde oluşurlar ve nasıl
tedavi edilirler?
Kan Damarları Kökenli Doğum Lekeleri (hemanjiyom)
En yaygın hemanjiyom, yenidoğan bebeklerde yüzde 50’ye varan
oranda boynun arka tarafında kırmızı düz bir leke olarak görülen
salmon lekesidir. Bazen baş ya da boynun başka yerlerinde de
oluşabilir. Yüzde oluşan salmon lekelerinin çoğu beş yıl içinde
geçer. Ancak, boynun arka tarafındaki lekelerin kalma olasılığı
fazladır.Kan damarlarından doğan kabarık doğum lekesi gerçek
hemanjiyom ya da çilek hemanjiyomudur. Bu leke, doğumda varolan
salmon lekesinin tersine doğumdan birkaç ay sonra görülür. Altı
ay içinde hızla büyüyerek, büyüklüğü yarım 
santimetreden birkaç
santimetreye kadar değişebilen kırmızı kabarık ve yumuşak bir
leke oluşturur. Bebeklerde yüzde 10’a varan oranda bu türhemanjiyom oluşabilir. Bu lekelerin çoğu tedavi edilmeden
küçülür ve sonunda ortadan kaybolur. Bazen, göz, burun ya da
ağız çevresi gibi belli alanlarda hızla büyüyen büyük bir
lekenin tedavi edilmesi gerekebilir. Bu durumda, özel lazer
tedavisi uygulanabilir. Bazen, doktorun verdiği ve ağız yoluyla
alınan kortizonun kısa süre kullanılması bu büyük
hemanjiyomlardan birinin büyümesini durdurur.
Pigment Lekeleri
Pigment lekeleri derinin üst tabakalarındaki normal pigmentlerin
(melanosit/deriye renk veren hücre) artması sonucu oluşmaktadır.
En yaygın olanı “Moğol Lekesi” olarak adlandırılan lekedir. Bu,
en çok sırtın alt kısmında oluşan gri-kahverengi ya da mavi-gri
renkli düz bir lekedir. Doğumda varolan bu lekeler zararsızdır.
Buğday ya da koyu tenli bebeklerde daha yaygındır (Asyalı
bebeklerin yüzde 90’nından fazlasında görülen bu lekenin
Anglosakson bebeklerde görülme oranı yüzde 5’tir). Bu lekeler
zamanla kaybolur. Doğuştan olan Melanosit (et beni/doğum beni),
doğumda ya da ilk bir iki ay içinde ortaya çıkabilen ve
pigmentlerin (deriye renk veren hücrelerin)büyümesi sonucu
oluşan zararsız bir lekedir. Büyüklükleri milimetreden birkaç
santimetreye kadar değişebilen bu lekeler, düz olan Moğol
lekeleri ile karşılaştırıldığında, kabarık, kolaylıkla
görülebilen ve hissedilebilen lekelerdir. Doğuştan olan birçok
et beni, herhangi bir kanser riski taşımaz ve bu nedenle tedavi
gerektirmez. Bununla beraber, bazen 20 santimetreden büyük olanı
cilt kanserinin gelişmesinde risk faktörü oluşturabilir. Bu tür
büyük et benleri için varolan tedavi yöntemleri ameliyatı ya da
bazen lazer tedavisini kapsamaktadır.Çiller normal olarak
doğumdan sonra oluşur. Pigmentlerin (deriye renk veren hücreler)
ürettiği boya maddeleri ile renkleri koyulaşır. Çiller, çocukluk
döneminde yanaklar, ellerin üst kısımları ve dirsekle bilek
arası gibi vücudun en fazla güneş gören yerlerinde normal ile
aşırı güneş ışınlarına maruz kalma sonucu oluşmaktadır. Çil
oluşumu güneşten korunma ile önlenebilir. Etkenlerinin çoğu
doğuştan olmayıp, çocukluk ya da ergenlik çağında ortaya
çıkabilir.
