Hamileportal

 Hamile kadın işçilerin çalıştırılmalarında dikkat edilmesi gereken hususlar ile doğum ve süt izinlerini kullandırılmalarının usul ve esasları İş ve Sosyal Sigortalar

 Kanunlarında belirlenmiştir.
İşverenler hamile kadın işçileri yasaların öngördüğü şekilde çalıştırmak zorundadır. Aksi takdirde haklarında idari para cezası uygulanmaktadır.İş kanunu

1) Hamile kadın işçilere doğum öncesinde ve sonrasında 8 er hafta süre ile ücretli izin verilmesini
2)İkiz gebelik halinde doğum öncesi ücretsiz izninin 10 hafta süre ile kullandırılmasını
3)Hekim tarafından sakıncalı görülmemesi ve kadın sigortalının talep etmesi halinde doğum öncesi iznini 3 haftaya kadar kullandırılarak, kullanmadığı doğum öncesi izin sürelerini doğum sonrası iznine ilave ederek kullandırmasını, sağlık durumlarının gerektirmesi halinde hekim raporu ile izin doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinin uzatılmasını öngörür.Yani eğer isterse anne adayı doktorunun da izin vermesi koşuluyla 37.gebelik haftasına kadar çalışabilir ve doğum öncesi iznine ait kullanmadığı 5 haftalık bölümü doğum sonunda kullanabilir.

Ayrıca hamilelik süresince periyodik kontrol için ücretli izin verilmesini, kadın işçinin isteği halinde doğum sonrası izninin bittiği tarihten itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin verilmesini, hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde ücretlerinden herhangi bir kesinti yapılmaksızın daha hafif işlerde çalıştırılmasın, çocuğunun bir yaşını doldurmasına kadar kendisinin istediği bölüntüde ve saatlerde kullanmak üzere günde bir buçuk saat süreyle süt izni verilmesini, öngörmüştür (4857 sayılı İK md.74) .

Sosyal Sigortalar Kanununda ise hamile kadın sigortalının doğum öncesi izninin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde 120 gün analık sigortası primi ödemiş olması ve doğum öncesi ve sonrası izin sürelerinde çalışmaması koşulu ile bu süreler için geçici iş göremezlik ödeneği verilmesini hüküm altına almıştır. Görülüyor ki kadın işçi analık halinde korunmuştur. Doğum iznini kullandırma Doğum öncesi ve sonrası ücretsiz izin, hamile kadın işçiye kanunla verilmiş bir haktır.Kadın işçinin analığı halinde bu hakkını kullanması için hekimden rapor alması gerekmediği gibi işverenin onay vermesi de söz konusu değildir. Hamile kadın işçi kanunda belirtilen süre kadar doğum öncesi ve sonrası ücretsiz iznini işverene bilgi vererek kullanma yetkisine sahiptir. Önemli olan; Kadın işçinin hamile olması, Doğumdan 8 hafta önce, çoğul gebelik halinde 10 hafta önce ücretli izine başlamasıdır.

Doğum sonrası izin hakkı sona eren kadın işçi ister ise doğum sonrası izin hakkının sona erdiği tarihten itibaren 6 ay süre ile ücretsiz izin kullanma hakkına da sahiptir
Kadın işçinin talebi halinde işveren 6 aya kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. Ancak bu şekilde kullanılan ücretsiz izin süresi yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmayacaktır.

Bu durumda işveren hakkında İş Kanunu yönünden idari para cezası uygulanacağı gibi, hamile kadın işçi bünyece uygun işte çalıştırmama nedeniyle hastalanmış ise Sosyal Sigortalar Kanunu açısından da kurum hamile kadın işçinin hastalığı nedeniyle yaptığı tedavi masraflarını işverenden isteme hakkına sahip olacaktır. Ayrıca bünyece uygun işte çalıştırılmadığı için maddi ve manevi zarara uğrayan kadın işçinin işvereni hakkında zararlarını giderme davası açması da mümkün olabilecektir.

İş Kanunu kadın işçiye doğumdan sonra çocuğunun bir yaşını doldurmasına kadar her gün için bir buçuk saat süre ile süt iznini kullanmasına da olanak sağlamıştır. Günlük bir buçuk saatlik süt izninin kaç bölümde ve hangi saatlerde kullanacağı kadın işçinin tercihine bağlıdır. İşverenin buna müdahalesi söz konusu değildir. Kadın işçi bir yıl süre ile kullanacağı günlük bir buçuk saatlik süt iznini nasıl kullanacaksa bunu belirleyerek işverene bildirmek zorundadır.