DOĞUM SONRASI VÜCUT BAKIMI
Yaklaşık 40 hafta süren gebeliğiniz boyunca vücudunuzda bir çok değişiklik oldu. Bu değişiklikler bebeğin gelişimini sağladı ve sizi doğuma hazırladı.Doğum ile
gebeliğinizin önemli bir bölümü tamamlandı. Ancak daha herşey bitmedi. Bundan sonra sizin bebeğinize psikolojik ve fiziksel olarak yardımcı olabilecek hale gelebilmenizi sağlayacak lohusalık dediğimiz bir dönem başlıyor. Bu dönem yaklaşık 6-8 hafta sürer.
Doğumdan hemen sonra...
Doğumdan sonraki saatler sağlığınız için önemlidir. Bu dönemde
dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Sağlık görevlilerinin
sizi sık sık izlemesi gerekir. Tansiyonunuz, nabzınız, kanama
miktarınız kontrol edilmelidir. Aşırı kanama, halsizlik,
baygınlık hissi ve uyuklamaya yol açar. Bu durumda hemen
hekiminiz uyarılmalıdır. Uterus özellikle zor doğumlar sonrası
tam toparlanamayabilir ve zaman zaman gevşer. Bu durum bir anda
aşırı kanamaya neden olur. Bu nedenle doğum sonrası ilk altı
saat damardan serum verilmesi uygundur. Bu hem kaybettiğiniz
sıvıları yerine koyar, hem de damar yolunun açık kalmasını
sağlar. İlk altı saat içinde idrarınızı yapmanız gerekir.
Yapamazsanız sonda ile alınmasına izin verin. Biriken idrar
kanamalarınızın artmasına neden olur.
Kan grubunuzdan tam emin değilseniz doğumdan sonra tekrar
baktırın. Kan grubu negatif olan Anne'lerin bebeğinin kan
grubuna bakılır. Bebek pozitifse Anne'ye kan uyuşmazlığına karşı
koruyucu iğne yapılır. Bu iğne bir dahaki bebeğin kan
uyuşmazlığından etkilenmesini önler. Bu dönemde tıbbi yardım ve
bakım gerektiren birçok olay yaşanır.
Uterus hızla küçülüyor...
Plasenta çıkar çıkmaz dölyatağı küçülür, sertleşir. Göbeğinizin
altında sert bir kitle olarak ele gelir. Bu kitle 3 hafta içinde
yavaş yavaş küçülerek kemik çatının içine girer ve elinize
gelmez.İlk 3 gün içinde son ağrısı dediğimiz ağrıları
hissedersiniz. Özellikle emzirmeden sonra duyduğunuz bu ağrılara
kasılan ve küçülmeye çalışan döl yatağınız neden
olur.Hamilelikte ağırlığı 10 kat artan döl yatağınızın küçülmesi
sırasında löşi dediğimiz akıntınız olur. Bu akıntı önce kırmızı,
sonra sırasıyla pembe, sarı ve beyaz kremsi renk alarak 3-6
hafta süresince devam eder.İlk bir kaç gün kanlı akıntı vardır.
2-3 hafta sarı sulu akıntı olur.Daha sonra akıntınız koyulaşır.
Sarı yeşil renk alır. En geç 5 haftada akıntı kesilir.Eğer
akıntınızın rengi koyulaşır ve kötü kokulu olursa bir iltihap
söz konusu olabilir. Böyle bir durumda hekiminize haber
vermelisiniz.Doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde biraz ateşiniz
çıkabilir. Bunun nedeni doğum sırasında kaybettiğiniz sıvıdır.
Bu nedenle doğumdan sonra bol sıvı gıdalar almaya
başlamalısınız. Hamilelik sırasında vücudunuzda biriken sıvı ilk
günlerde hızla azalmaya başlar. Özellikle sık idrara çıkarak ve
terleyerek bu sıvıyı kaybedersiniz.
Evde bakım...
Eve gidince kendinizi iyi hissetseniz de bol bol
dinlenmelisiniz. Yatmalısınız. Sık sık idrar yapmanız
yararlıdır. Böylece idrar yolları enfeksiyonu riski azalır.
Eve gider gitmez duş alabilirsiniz. Duşu ayakta alın ve kese
yapmayın.
2 hafta sonra sokağa çıkabilirsiniz.
3 hafta sonra ev işlerini yapmaya başlayabilirsiniz. Ancak ağır
şeyler kaldırmayın ve ağır temizlikler yapmayın.
Kabızlık ve temizlik.
İlk 2 gün geçici bir kabızlık olabilir. Daha fazla sürerse
hekiminize danışmanız uygun olur.Normal doğum yapmışsanız vajen
girişinde epizyotomi kesisinin dikişleri vardır. Bu
dikişlerinizin mikrop kapmaması gerekir. Mikrop kapma riski daha
çok büyük tuvaletinizi yaptıktan sonra olur. Bu nedenle her
tuvaletten sonra size verilen mikrop öldürücü sıvı ile vajen
ağzını ve makatınızı önden arkaya doğru silmeniz gerekir.
Sezaryan ile doğum yapanların da bu temizlemeyi yapmaları
yararlıdır. Çünkü rahimden içeri girebilecek mikroplar
dölyatağında iltihaplanmalara neden olabilir.
Bu dikişler ya da hamilelik sırasında oluşmuş basurlar vajen
ağzında ve makatınızda ağrı yapabilir. Bu durumda günde iki kez
15 dakika süreli ılık hafif tuzlu suda oturmak yararlıdır. Bunun
için 1 tencere suyu kaynatıp ılıtın ve içine bir çorba kaşığı
tuz koyun. Yassı plastik bir kaba suyu koyarak içine oturun.
Oturma sırasında makatınızı ve vajeninizi hafif hafif sıkın ve
gevşetin.
Sezaryanla doğum yapmışsanız böyle sorununuz olmayacak. Ancak
karnınızdaki dikişler biraz gerginlik ve ağrı yapar. Bu durumda
dikişlerinizi kolonya ile ıslatın.
Duygusal Değişiklikler
Doğumun bitmiş olması ve sağlıklı bir bebeğe kavuşmuş olmanız
siz de büyük bir rahatlamaya neden olur. Çok sevinçlisinizdir.
Ona dokunmak kucaklamak istersiniz. Hiç çekinmeyin bol bol
kucağınızda tutun onu. Bazen ona dokunmaktan korkabilirsiniz.
Ancak bu duygu geçicidir. Üzülmeye gerek yok.
Bazen doğumdan sonraki ilk haftada Anne de hafif huy
değişiklikleri ve ağlama nöbetleri olabilir. İlk doğumlardan
sonra daha sık görülür.
Doğumdan sonraki ilk hafta içinde fırsat buldukça uyuyun. Boş
zamanlarınızı hamilelik sırasında yapamadığınız işleri yapıp
yetiştirme amacı ile yorularak geçirmeyin. Şu sıralar sizin
gereksinme duyduğunuz tek şey dinlenmedir. Doğumdan sonra
vücudunuza baktığınızda şaşıracaksınız. Karnınız küçülmüştür,
memeleriniz kocaman, bacaklarınız ise kalın gelebilir. Doğumdan
sonraki ilk günde hafif egzersizlerle başlayıp bunları yavaş
yavaş arttırırsanız vücudunuz doğum öncesi formuna girecektir.
Doğum sonrası sancıları:
Doğumdan sonraki ilk günlerde ağrı duyabilirsiniz. Aklınıza
takılan herşeyi doktorunuza yada hemşirenize sormalısınız. İlk
günlerde özellikle emzirirken kasığınıza vuran ağrılar olabilir.
Bunun nedeni, memeden uyarılan refleksle, rahmin eski haline
dönmek için yaptığı kasılmalardır.Bunlar vücudunuzun normale
dönmekte olduğunu gösterir. Bu ağrılar günler sürebilir.
Kasılmalar çok şiddetli ise ağrı kesici alabilirsiniz.
İdrara çıkma:
Hamilelikte toplanan fazla suyu atmak için ilk günlerde sık
idrara çıkma normaldir. Başlangıçta idrar yapmakta
zorlanabilirsiniz, ancak doğumdan hemen sonra idrarınızı yapmaya
çalışmalısınız. İdrarınızın gelmesi için kalkıp dolaşın. Ilık
suda oturun, idrar steril olduğundan suya bırakabilirsiniz. Daha
sonra yıkanın. Dikişleriniz varsa buradaki batma hissini
gidermek için idrar yaparken dikişlerin üzerine ılık su
dökebilirsiniz.
Kanama:
Doğumdan sonra en az iki hafta boyunca kanamanız olabilir.
Bebeğinizi emziriyorsanız kanama daha çabuk sona erer.
Başlangıçta kanama açık renkli ve çokçadır. Gittikçe azalarak
rengi koyulaşır. İlk adete kadar kanama devam edebilir. Bunun
için hijyenik kadın bağı kullanabilirsiniz. Hastalık etkenleri
taşıma olasılığı nedeni ile içe yerleştirilen tamponlar
önerilmez.
Bağırsaklar:
Doğumdan sonra bir iki gün tuvalete çıkma gereksinimi
duymayabilirsiniz. Doğumdan sonra ne kadar erken ayağa kalkıp
yürürseniz bağırsak hareketleride o kadar çabuk başlar. Bol su
içip lifli besinler yiyin. Tuvalete gitme hissi geldiğinde hiç
beklemeyin, ancak tuvalette kendinizi zorlamayın, ıkınmayın.
Tuvaletinizi yaparken dikişlerinizin açılma olasılığı düşüktür,
ama yinede üzerine temiz bir bez ile bastırabilirsiniz.
Dikişler:
Dikişler ilk günlerde ağrı yapabilir. Çoğu dikiş bir hafta
içinde erir, dışta kalanlar düşebilir. İyileştirmeyi
hızlandırmak için doğumdan hemen sonra pelvis kaslarını
çalıştırıcı egzersizleri uygulayın. Ilık su içinde oturarak
dikişleri temiz tutun. Yıkadıktan sonra iyice kurulayın.Bu
amaçla ılık hava üfleyen saç kurutucu kullanabilirsiniz. Dikiş
alanına buz torbası koyarak acıyı hafifletebilirsiniz.

