HAMİLELİKTE AŞILAR
Bulaşıcı hastalıklarla savaşta aşılanmanın önemi yadsınamaz. çocuklarda ve gençlerde aşılarla önlenebilen hastalıklar oldukça az görülmesine karşın, bu
hastalıklar daha ileri yaşlardaki
kişilerde halen sorun olabilmektedir. Difteri, tetanoz,
kabakulak, kızamıkçık gibi hastalıklara karşı erişkinler ya bu
hastalıkları geçirdikleri için doğal olarak bağışıklanmakta veya
aşılanmadıkları için risk altında bulunmaktadırlar.
Gebelerde aşıyla önlenebilecek hastalıkların riski ile aşıların
güvenliği sorun olabilmektedir. Gebelikte gerek anne, gerekse
fetus açısından risk oluşturabilecek gereksiz ilaç kullanımı ve
girişimlerden kaçınmak esastır.
Gebelikte Yapılması SAKINCALI Olan Aşılar
Kabakulak
kızamık
kızamıkçık
çocuk felci
çiçek
Sarı humma
Gebelikte Uygulanabilecek Aşılar
Tetanoz/difteri
Hepatit B
influenza (grip)
Pnömokok
Hepatit A
Kolera
Meningokok
Tifo-paratifo
Bulaşıcı hastalıklara karşı kullanılan bağışıklıkla ilgili
maddeler başlıca 3 grupta toplanabilir:
Aşılar, toksoidler ve immün globulinler.
Aşıları da canlı aşılar ve inaktive edilmiş aşılar olarak 2
grupta toplayabiliriz.
Gebelerde canlı virüs aşılarının kullanımı sakıncalıdır.
inaktive aşıların uygulanmasına bağlı bir problem ise
bildirilmemiştir. Gebede aşı veya toksoid uygulanması
gerekiyorsa bunun ilk 3 aydan sonra yapılması daha mantıklıdır.
Gebelerde aşı uygulanmasında aşağıdaki kurallara uyulması
önerilir;

1. Aşının yararı, riskinden fazla ise,
2. infeksiyon ajanına maruz kalma riski yüksek ise,
3. aşı etkin ve güvenli ise,
4. anne ve/veya fetus infeksiyon için risk altında ise.
Aşılanma yapılacaksa bunun gebeliğin sonlarına doğru yapılması
fetus açısından daha yararlıdır. Antikorların 16. haftadan
itibaren plasentayı geçtiği bilinmesine karşın, ancak 32.
haftadan sonra tam bir geçiş olmaktadır. Plasenta olgunlaştıkça
antikorları daha kolay geçirmektedir. Doğurganlık çağındaki
kadınların kızamık, kızamıkçık, kabakulak, difteri, tetanoz,
çocuk felci su çiçeği aşılarının gebe kalmadan önce yapılmış
olmasında yarar vardır. Aşılamada önemli bir nokta kişinin bu
hastalıkları daha önce geçirip geçirmediği, yani bağışıklığının
bulunup bulunmadığıdır. Günümüzde tüm gebelerin kızamıkçık (rubella)
ve hepatit B açısından bağışıklıkları araştırılmaktadır.
Tetanoz ve Difteri
Günümüzde bireylerin çoğu tetanoz aşısı yapıldığından, tetanoza
nadiren rastlanmaktadır. Kötü hijyenik koşullarda doğum
yapanlarda, eğer anne aşısız ise yenidoğanda da tetanoz
oluşabilmektedir. çocukluk çağında tetanoz aşısı, difteri ve
boğmaca ile birlikte karma aşı şeklinde uygulanmaktadır.
ilk aşılamada 1-2 ay ara ile 3 kez uygulama gerekmektedir. Aşılı
bireylerin,11-12 yaşından sonra tetanoz-difteri toksoidini 10
yıl ara ile tekrarlamaları önerilir. Bu uygulama gebelikte de
güvenle yapılabilir. Eğer gebelikte bir yaralanma olursa ve
bulaşma riski söz konusu ise ek bir aşı yapılabilir. önceki 5
yılda aşı yapılmamışsa ek bir doz yapılması önerilir. Aşılama
anneyi lohusalıkta ortaya çıkabilecek tetanozdan koruduğu gibi,
antikorlar plasentayı geçtiğinden, yenidoğanı da tetanozdan
korur. Aşının yan etkisi nadirdir, aşırı duyarlılık ve nörolojik
bazı problemlere yol açabilir. Gebeliğin ilk 3 ayında
yapılmamalıdır.
Influenza (Grip) Aşısı
Annedeki gripal infeksiyona bağlı anne ve yenidoğanda bazı
riskler ortaya çıkabilir. Grip daha çok Kasım ve Mart ayları
arasında görülmektedir. Kuluçka dönemi 1-4 gündür. Ateş,
kırgınlık, kas ağrısı ve baş ağrısı gibi belirtileri vardır.
Gebelikte ortaya çıkan değişiklikler nedeniyle gripal
infeksiyonlar daha ağır seyredebilir. Sağlık personeline, kronik
hastalara, 65 yaş üzerindeki kişilere uygulanması
önerilmektedir. Gebelerde grip aşısı uygulanması yapılabilir,
ancak ilk 3 ayın geçmesi beklenmelidir.
Hepatit B
Hepatit B tüm dünyada görülen bulaşıcı bir hastalıktır. ABD de
her yıl 200.000 den fazla kişi hepatit B ye yakalanmakta,
bunların 20.000 inde de kronik karaciğer hastalığı
gelişmektedir.
Anne hepatit B taşıyıcısı olduğunda yenidoğana geçiş riski
%10-85 arasında değişmektedir. Hepatit B ile infekte olan
yenidoğanda ileriki dönemde karaciğer hastalığı ortaya çıkma
riski % 90 dır. Anneden bulaşmanın %90 ı doğumdan hemen sonra
yapılan aşı ve immünglobulin ile önlenebilmektedir. Aşılama 6
ayda 3 kez yapılmalıdır, bu şekilde %90 bağışıklık elde
edilebilmektedir.
Gebelerde mutlaka hepatit taşıyıcılığını araştırmak için hepatit
B yüzey antijeni (HBs Ag) araştırılmalıdır. Aşı inaktive virüs
aşısıdır. Gelişen fetusa etkisi konusundaki veriler yetersizdir.
Aşının riski gözardı edilecek kadar düşüktür, gebelikte
yapılması sakıncalı değildir.
Bağışık olmayan kişiler, hepatitli birinin kanı ile
karşılaşırlarsa 7 gün içinde immünglobulin yapılması
önerilmektedir. Hepatit B taşıyıcısı biri ile cinsel ilişki
sonrası 14 gün içinde immünglobulin yapılmalıdır.
Hepatit A
Gelişmekte olan ülkelere seyahat edeceklere, eğer hepatit A
geçirmemişlerse Hepatit A immünglobulini yapılması
önerilmektedir.
Canlı virüs aşıları olup, gebeliğin her döneminde yapılması
sakıncalıdır

