HEPATİT A
HEPATİT A NEDİR ?
Hepatit A son derece bulaşıcı bir virüs hastalığıdır. Halk
arasında sarılık adıyla bilinir. Hepatit A karaciğeri tutar ve
hastalığa neden olur. Hepatit A virüsünün vücuda
girdikten
sonraki 2-6 hafta kuluçka süresidir.
Her yıl dünyada 1.4 milyon kişi Hepatit A hastalığına
yakalanmaktadır. Hepatit A tifo’dan 10 ile 100 kat, kolera’dan
1000 kat daha sık görülmektedir. Zaman zaman salgınlara yol
açarak çok sayıda insanı etkilemektedir.
HEPATİT A NASIL BULAŞIR ?
Hepatit A virüsü oral-fekal yolla, kişiler arası temasla, virüs
bulaşmış su veya bu suda yıkanmış yiyeceklerle bulaşır. Çiğ veya
az pişmiş yiyeceklerden de bulaşır.
(örn./ salata, soyulmamış meyve, deniz mahsüleri gibi)
HEPATİT A BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hepatit A hastalığına yakalanan kişilerde aşağıdaki belirtiler
görülür.
Grip benzeri belirtiler (ateş, titreme, bazen diyare, halsizlik
gibi)
İştahsızlık
Bulantı
Sarılık (gözlerin ve derinin sararması)
İdrarın renginin koyulaşması (demli çay rengi)
Dışkı renginin açılması
Karın ağrısı
Yorgunluk
Bu belirtilerin hepsi aynı anda olabileceği gibi hiçbiri de
görülmeden sessiz olarak hastalık ortaya çıkabilir. Hastanın
yaşı arttıkça hastalık daha ağır seyreder. Küçük çocuklarda
hiçbir belirti görülmeyebilir. Hepatit A genellikle 3-6 hafta
sürer, ancak bazı olgularda altı aya kadar devam eden uzun
süreli ya da kötüleşerek tekrarlayan semptomlar
olabilir.Hastalık süresince çok uzun süre yatakta kalınması ve
buna bağlı olarak işgücü kaybında artış söz konusudur. Tam
düzelme 6 ay kadar sürebilir. Çok nadir olarak %0.1-6.9 ‘unda
Fulminant hepatit (Çok ağır bir karaciğer hastalığıdır)
gelişebilir.
HEPATİT A 'DAN NASIL KORUNULUR ?
Temizliğinden emin olunmayan musluk suyunu içmeyin ve bu sudan
oluşan buzu kullanmayın. Aynı tehlike bu su ile diş fırçalarken
de söz konusu olabilir.
Soyulmamış meyvelerin, salataların, haşlanmamış sebzelerin
yıkanmadan yenmemesi ve çiğ deniz mahsüllerinden (istiridye,
midye vs.) sakınılması gerekir. Sokaklarda temizlik kurallarına
dikkat edilmeden hazırlanmış yiyecek ve içeceklerin yenilmemesi
gerekir. Tüm bu önlemlere rağmen Hepatit A riski altında
olabilirsiniz. Hepatit A ‘dan korunmanın en güvenli yolu
aşılanmaktır.
Çocuk yuvaları, kreşler ve okullarda bulunan çocuklar ve
buralarda görevli personel.
Yüksek endemik yerlere seyahat edenler.
Sağlık çalışanları, laboratuvar personeli.
Askeri personel.
Hapishanede bulunanlar ve görevliler.
Yakınları Hepatit A hastalığı geçirenler.
Aşcılar ve gıda sektöründe çalışanlar.
HEPATİT A AŞISI NEDİR ?
Hepatit A hastalığından korunmak için aşılanmak en etkili ve
güvenilir yoldur. Hepatit A aşısı kimyasal yöntemlerle etkisiz
hale getirilmiş virüsten yapılmıştır Hepatit A aşısı Hepatit A
virüsü parçacıklarından oluşmuştur ve kendisi hastalığa yol
açmaz güvenilirdir. Aşı yapıldıktan 15 gün sonra etkili olur.
Aşılanmadan önce hastalığın geçirilip geçirilmediğini anlamak
için kan testi yapılması uygundur.
HEPATİT A AŞISI NASIL UYGULANIR ?
Hepatit A aşısı iki doz halinde yapılır; 15 yaşına kadar 0 ve 6.
Aylarda, 15 yaşından büyüklerde 0-6 veya 12. ayda yapılır
Kaynak: www.bilkent.edu.tr
