HEPATİT B
Hepatit B Nedir ?
Hepatit B,karaciğer iltihabı anlamına gelen hepatit hastalığının
etkeni olan virüslerden bir tanesidir.Meydana getirdiği
hastalık,çok ağır tablolara neden olabilmektedir.Bu
virüs,esas
olarak karaciğerde yerleşir,orada çoğalır ve zamanla karaciğeri
tahrip edecek boyutlara ulaşabilir.
Hepatit B bulaşıcı bir hastalıktır ve ülkemizde çok önemli bir
sağlık sorunudur.
Türkiye’de bugün her 3 kişiden yaklaşık 1’i Hepatit B virüsü ile
karşılaşmıştır. Yine her 10 kişiden 1’i Hepatit B virüsünü
taşımakta ve bulaştırmaktadır. Hastaların % 75-80 inde herhangi
bir belirti vermeksizin gelişir, taramalarda ve kan bağışlarında
yapılan tetkiklerde tesadüfen tespit edilir. Kuluçka süresi 2-6
ay arasında değişmektedir. Bu süreler sonunda gözlenebilen
hastalık belirtileri ;
Aşırı halsizlik ve yorgunluk hissi
İştah kaybı
Bulantı
Kusma
Deride ve göz aklarında sararma
İdrar renginde koyulaşma
Karın ağrısı
Karaciğer bölgesinde hassasiyet , olarak özetlenebilir.
Hepatit B virüsü bulaştıktan sonra üç yol izler:
Kişinin immün sistemi (bağışıklık sistemi) kuvvetli ise
vücudunda virüse karşı antikor denilen koruyucu maddeler oluşur
ve belirli bir düzeyde kalır,artık kişi doğal olarak
aşılanmıştır, tam şifa ile iyileşmiştir.Ömür boyu Hepatit B’den
korunacaktır.
Oluşan bu koruyucu antikorlar,eğer ki olması gereken düzeye
ulaşamaz ise kişi taşıyıcı olarak kalacaktır,henüz kendisi hasta
değildir fakat potansiyel virüs saçıcısıdır,çevresi için
hastalığın yayılmasında büyük bir tehlike oluşturur.Özellikle
ülkemizde bu anlamda gizli taşıyıcılar çoktur,hastalığın
kontrolsüz bulaşmasında en sessiz yolu oluşturur.Taşıyıcılar
için risk yıllar sonra başlayabilir.Taşıyıcı kişi karaciğer
kanserine aday olabilir veya organ hasarı ile karaciğer
yetmezliğine girebilir.
Kişide koruyucu antikorlar hiç oluşamaz,herzaman virüs güçlü
durumdadır,vücut virüse yeniktir,karaciğer fonksiyonları
bozuktur,karaciğer enzimleri yüksektir,kişi aktif hastadır,
hızla karaciğer yetmezliğine gider veya hastalık yıllara yayılır
zamanla karaciğer yetmezliğine ya da karaciğer kanserine
dönüşür.
Hepatit B’de hedef organ karaciğerdir.
Karaciğer vücudu toksik maddelerden temizleyen,sindirimde
görevli safrayı sentezleyip kana veren ,vücutta görevli pek çok
taşıyıcı proteinleri sentezleyen ana organdır.Karbonhidrat,yağ
ve protein metabolizmasında da çok önemli görevleri vardır.
Bu virüs karaciğer dokusunu oluşturan hücreleri tutar,bu
hücreler zamanla fonksiyonlarını yapamaz hale gelir,yukarıda
bahsettiğimiz yollara göre karaciğeri zedeleyebilir ve tek tek
hücre ölümü başlayabilir,sonrasında karaciğer doku kaybı
gelişebilir.Sonuç:GERİYE DÖNÜŞSÜZ ORGAN HASARIDIR.
Hepatit B Nasıl Bulaşır ?
Hepatit B, kan yoluyla ve çok sıklıkla da yakın temasla (kan
dışındaki vücut sıvıları:tükürük,ter,cinsel organ sıvıları)
bulaşır. Derideki bir çatlak yada açık yara ile temas eden bir
damla kan yada tükürük bile hastalığın bulaşması için yeterli
olabilmektedir. Taşıyıcı anneden bebeğine de doğum esnasında
bulaşabilir.
En önemli ve yaygın bulaşma yolu korumalı da olsa cinsel
ilişkidir,çünkü ter ve tükürük gibi vücut sıvılarıyla dahi
geçişleri olabilmektedir.Kan ve kan ürünlerinin nakli,kirli
enjektörlerin kullanımı(ör:uyuşturucu bağımlılarında olduğu gibi
hijyenik olmayan şartlarda ortak kullanılan
enjektörlerle),yeterli sterilizasyonun yapılmadığı cerrahi
girişimler, kuaför ve berberlerdeki iyi sterilize edilmemiş
manikür ve pedikür setleri, tıraş bıçakları, makaslar, steril
olmayan aletlerle yapılan sünnet,kulak delme işlemleri ve ortak
kullanılan diş fırçaları Hepatit B virüsünün bulaşmasına
sıklıkla aracılık etmektedir.
“Hepatit B Taşıyıcılığı” Ne Demektir ?
Bu virüs ile temas eden her 10 bebekten 9’u ve her 10 erişkinden
1’i belirli bir süre sonunda (>>6 ay) mikrobu vücudundan atmayı
başaramazsa yaşam boyu taşıyabilecek ve insanlara yayacaktır.
Ancak taşıyıcılarda hastalık durumu farklılık
gösterebilmektedir. Karaciğerlerinde oldukça ağır hasarın ortaya
çıktığı bireylerde, yıllar sonra Karaciğer Yetmezliği, Siroz ve
Karaciğer Kanseri görülebilmektedir. Kronik hepatitlilerin %25’i
Primer Karaciğer Kanseri ve Siroz nedeniyle ölmektedir. Hepatit
B Primer Karaciğer Kanserlerinin %60-80’inden sorumludur. Ve
karaciğer kanserleri kanser ölümleri içinde ilk 3 sırada yer
almaktadır. Hepatit b virüsü sigaradan sonra bilinen en yaygın
kanserojendir(kanser nedenidir).
Hepatit B Risk Grupları Hangileridir ?
Hepatit B’li anneden doğan bebekler
Ev içinde Hepatit B hastası yada taşıyıcısı olanlar
Birden fazla kişi ile cinsel ilişkisi olanlar
Eşcinseller
Kan ve kan ürünleri kullananlar
Hemodiyaliz hastaları
Damar içi ilaç bağımlıları
Sağlık personeli
Toplu halde bulunulan yerlerde ( okullar, kreşler, kışlalar,
yurtlar, huzurevleri v.s.) yaşayanlar risk gruplarını
oluştururlar.
Hepatit B’den Korunmak Mümkün müdür ?
Virüs vücuda girmemişse korunması kesinlikle mümkün olan bir
hastalıktır.En etkili korunma yolu da aşılanmadır.Koruyuculuğu
%90-95’tir. Eğer koruyucu düzeyde antikor titresi elde edilmişse
koruyuculuk %100’e ulaşır.
Aşılama,taşıyıcılara veya aktif hasta olanlara yapılamaz.
Aşılama kararı,doktorlar tarafından istenen belirli tetkiklerden
sonra verilebilir.
Uygulanacak aşı şeması,toplam üç dozun belirli zamanlara
bölünerek uygulanması ile olur.
Genel olarak kullanılan aşı şeması: ilk doz 0.ay(sıfırıncı ay)
kabul edilmek kaydıyla,bir ay sonra 2.doz ve 5 ay sonra 3.doz
olmak üzere 0-1 ve 6.ayda yapılan 3 doz aşı uygulamasıdır.
Bir diğer uygulama da hızlı cevap beklenen olgulardaki
kullanılan şemadır:
0.ayda 1.doz,bir ay sonra 2.doz,bir ay sonra 3.doz ve de 12.ay
da(yani son 3.dozdan 11 ay sonra ) 4.dozun yapılmasıdır.
Aşılama sonrası enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, şişlik,
ateş yüksekliği ve birtakım allerjik reaksiyonlar
görülebilmektedir.Çoğu önemsiz reaksiyonlardır.Hastalığın
risklerinin yanında daha da önemsizleşirler.
SONUÇ OLARAK HEPATİT B’NİN, ÖNEMLİ SONUÇLAR DOĞURAN, YAYGIN VE
BULAŞICI BİR HASTALIK OLDUĞUNU, TEDAVİSİNİN HER ZAMAN BAŞARILI
SONUÇ VERMEDİĞİNİ AMA KORUNMAK İÇİN ETKİLİ BİR AŞISININ
BULUNDUĞUNU UNUTMAYALIM !!!
Kaynak: www.bilkent.edu.tr

