JİNEKOLOJİK MUAYENE
Çok kısa bir zaman almasına sadece 1-2 dakika sürmesine rağmen jinekolojik muayene pek çok kadında heyecan ve korku uyandırır. Bu endişeler özellikle ilk defa muayene olacak kişilerde doruk noktasındadır. Düzenli jinekolojik muayene kadın
sağlığının
vazgeçilmez bir öğesidir. Herhangi bir şikayeti olsun yada
olmasın cinsel yönden aktif olan her kadının yılda bir defa
muayene olması son derece önemlidir. Bu sayede kanser dahil pek
çok hastalık erken devrelerde fark edilebilir ve çok kolay
yöntemler ile tedavi edilebilir.
Muayeneden önce hastadan iç çamaşırlarını çıkartması jinekolojik
masaya uzanması ve bacaklarını masanın bacaklıklarına
yerleştirmesi istenir. Bu aşamada hastaya bir hemşire yada bayan
hastabakıcı eşlik etmelidir. Bu çoğu hastada endişe ve korkuyu
azaltır. Bu muayene pozisyonuna "jinekolojik pozisyon" yada "lithotomi
pozisyonu" adı verilir. Bu pozisyon hem fiziksel hem de ruhsal
açıdan gerçekten de rahatsızlık verici bir pozisyondur ancak
jinekolojik muayene için en uygun yöntem budur.
Yıllık muayenenin amacı dış genital organlarla birlikte üreme
sistemini oluşturan tüm organların pozisyon ve sağlık
durumlarını değerlendirmektir. Muayene esnasında aklınıza
takılan yada merak ettiğiniz soruları doktorunuza yöneltmekten
çekinmeyin.
Jinekolojik muayene 3 adımdan oluşur. Bunlar sırası ile dış
genital organların muayenesi, spekulum incelemesi ve bimanuel
muayenedir.
Dış genitallerin muayenesi
Bu aşamada hekim eldivenlerini giyerek dış geniatl organları
inceler. Kızarıklık, irritasyon, akıntı, kist veya kitle,
genital siğil (kondilom) ya da herhangi başka bir anormallik
olup olmadığını araştırır. Muayenenin bu kısmı birkaç saniye
alır. Bu aşamada ağrı duyacak herhangi bir işlem olmaz.
Spekulum incelemesi
Rahim ağzını ve vajinayı incelemek için kullanılan metal ya da
plastik alete spekulum adı verilir. Alet ördek gagasına benzeyen
bir şekildedir. Kapalı olrak vajinaya yerleştirilir ve yavaş bir
şekilde açılır. Bu sayede rahim ağzı spekulumun iki kaşığı
arasında belirir. Pek çok hekim spekulumu takmadan önce ısıtmayı
ya da kayganlaştırıcı kullanmayı tercih ederler. Spekulum
takılırken vajinada bir dolgunluk hissedebilirsiniz. Eğer bu
aşamada ağrı duyarsanız doktorunuza belirtin. Daha küçük boy bir
spekulum kullanılması şikayetleri azaltabilir.
Spekulum muayenesi esnasında vajina duvarları muhtamel
lezyonlar, kızarıklıklar ve akıntı açısından incelenir. Aynı
şekilde rahim ağzında herhangi bir yara olup olmadığı, akıntı
varlığı, renk ve şekil değişikliği ve diğer anormal durumlar
değerlendirilir.Enfeksiyon varlığı araştırılır. Eğer smear
alınacak ise bu aşamada alınır.
Eğer spekulum takılırken ağrınız olur ise büyük olasılıkla bu
kendinizi fazla kasmanıza bağlıdır. Gevşemeye çalışın. Eğer hala
daha ağrı devam ediyor ise altta yatan bir problem olabilir.
Bimanuel muayene
Spekulum incelemesi ve smear alınmasından sonra spekulum
vajinadan çıkartılır ve elle maueyeneye geçilir. Burada
doktorunuz eldiven giydiği eli ile iki parmağını vajinaya
yerleştirir.Diğer eli ise karnınızın alt kısmında kasıklara
yakın olarak bulunur. Buna bimanuel (iki elle) maueyene adı
verilir. Vajinadaki el ile iç genital organlar yukarıya doğru
ittirilirken yukarıdaki el ile aşağı doğru bastırılır ve bu
sayede organlar iki el arasında hissedilmeye çalışılır.
Bu muayenenin amacı
Rahimin (uterus) büyüklüğünü, şeklini, hareket kabiliyetini
değerlendirmek.
Enfeksiyon belirtisi olan hassasiyet varlığını saptamak
Yumurtalıklarda kist ya da kitle olup olmadığını, eğer var ise
yapısını değerlendirmek
Pelvis içinde yer dolduran kitle olup olmadığını anlamak var ise
yapısını değerlendirmektir.
Rahim üzerine baskı uygulamak genelde ağrı veren bir işlem
değildir. bazı hastalar yumurtalıkların değerlendirilmesi
esnasında ağrı duyabilirler ancak bu ağrı sadece işlem esnasında
duyulan kısa süreli bir ağrıdır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
Muayenenin hatalı sonuç ve yorumlara mahal bırakmaması
açısından, vajinal kayganlaştırıcıların, spermisidlerin,
fitillerin 1-2 gün öncesinden itibaren kullanılmaması
gereklidir. Eğer cinsel ilişkide bulunulacak ise kondom
kullanılmalıdır.
Menses esnasında ve özellikle ilk gününde muayene mecbur
olmadıkça muayene yapılmamalıdır.
Menses esnasında ya da kanama varsa smear alınamaz.
Muayene sırasında sakin ve gevşek olmaya gayret edin.
Muayene öncesinde ve sırasında aklınıza takılan her soruyu
doktorunuza sorun.


