KABAKULAK
İnsanlar genellikle hangi yaşlarda kabakulak hastalığına
tutulurlar?
Altı aydan aşağı çocuklarda kabakulak olmaz; kırk yaşını geçkin
kişilerde de nadiren
rastlanılır, ileri yaştaki çok kişiler genç
yaşlarında farkına varılmayacak ölçüde hafif bir kabakulak
geçirmiş olabilirler.
Kabakulak geçirmemiş olan çocuklara hastalığa yakalanmaları
için başka bir hasta çocukla temas kurdurulmalı mıdır?
Hayır. Eskiden komplikasyonları ciddî olabilecek, erginlikten
sonra kabakulağa yakalanmamaları için beş ile on iki yaş
arasındaki çocuklar hastalığı bu yaşlarda geçirmelerini temin
için böyle bir çocukla temas kurulmaktaydı.
Ancak, yeni önleyici kabakulak aşısı geliştirildikten sonra, bu
tavsiye artık yapılmamaktadır. Günümüzde kabakulak aşısı ile %
90′ın üstünde çocuklar hastalığa karşı bağışıklık
kazanmaktadırlar.
Bütün çocuklara kabakulak aşısı yapılmalı mıdır?
Hayır. Yumurtaya alerjik olan çocuklara bu aşı yapılmamalıdır.
Çünkü aşı tavuk ceninlerinde geliştirilmektedir ve bu gibi
alerjik çocuklara yapılması çok ciddî komplikasyonlara neden
olabilmektedir. Bu gibi çocuklar erginliğe erişmeden önce
kabakulak olmaları için hasta çocuklarla temas ettirilmelidir.
Erginlik çağındaki kabakulak, çocuklukta olduğundan daha
ciddî bir durum arz eder mi?
Evet. Çocukluk çağında aslında hafif bir hastalık olarak kabul
edilmektedir.
Kabakulak hastalığında şişkinlik daima yüzün veya yanağın
yanında mı olmaktadır?
Hayır. Genellikle şişkinlik kulak üstü tükürük bezleri civarında
olmaktadır. Bu bezler kulağın önüne, altına ve arkasına
uzamaktadırlar. Bazı hallerde kulak üstü tükürük bezlerine
ilaveten, çene ve çene kemiği tükürük bezleri hastalanmış olup
kulak üstü tükürük bezleri etkilenmemiştir. Bazen şişkinlik o
ölçüde hafiftir ki, bunun farkına bile varılamaz. Bu durum,
hastalıkların % 30 ile 60 arasındakilerde rastlanmaktadır. Çok
kişiler vardır ki, hiç kabakulağa tutulmadıklarını sanırlar.
Aslında bunlar; hafif tip kabakulak hastalığını geçirmişlerdir.
Kabakulakların şişkinliği ve verdiği ağrı için bir tedavi
metodu var mıdır?
Şişkin olan kısmı tedavi etmek genellikle gerekli olmamaktadır.
Eğer şişkinlik fazla rahatsızlığa neden olmaktaysa bir sıcak
termofor kullanılabilmektedir.Bazı çocuklar ise soğuk
kompreslerden daha çok yarar görmektedirler. Ağrıyı dindirmek
için hastaya aspirin de verilmektedir.
Kabakulak tedavisinde antibiyotikler veya serumlar
kullanılmakta mıdır?
Hayır.
Özel ağız sağlığı bu hastalığın tedavisinde gerekli midir?
Her zaman değil. Acı sıvılar ve yiyeceklerden kaçınılması
gerekir. Bunlar tahriş edici olabilir. Çiğnemesi zor olan gıda
maddelerinin de verilmemesi tavsiye edilir.
Kabakulak hastalığı olan bir kişiye özel bir diyet verilmeli
midir?
Evet. Hastaya yumuşak, hafif, baharat bulunmayan, bol sulu
yemeklerin verilmesi gereklidir.
Bu hastalığa tutulan çocuk ne zaman yataktan çıkabilir ve
okuluna dönebilir?
Kabakulak hastalığı genellikle yedi ile on gün arası sürer.
Nöbet ve bez şişkinlikleri geçtikten sonra çocuk yataktan
çıkabilir ve yataktan kalktıktan iki gün sonra da okuluna
yeniden devam edebilir.
Bir çocuk kabakulağa yakalanmışsa öteki aile fertlerine
bulaşması önlenilebilir mi?
Zayıflatılmış kabakulak virüsleri ile yapılacak aşılar,
hastalığa mâruz kalmış olan kişileri bazı hallerde hastalığa
karşı koruyabilecektir.
Bu serumlar hastalığa mâruz kalanları hastalıktan koruyamazsa da
hastalığın hafif geçmesini temin edebilecektir.
Kabakulak yüzün yalnız bir tarafında gelişmişse öteki taraf
da ileri bir tarihte hastalığa mâruz kalır mı?
Kabakulak ilk olarak yüzün bir tarafında başlayarak, iki veya üç
gün sonra da öteki tarafı etkileyebilir. Vakaların yaklaşık
yarısında hastalık yüzün bir tarafında kalmaktadır. Hastalık bir
tarafta veya iki tarafta olsun, kabakulak geçiren bir hasta
hayatı boyunca bu hastalığa karşı bağışıklık kazanmış olur.
Bu hastalığa yakalanmanın en uygun zamanı ne vakittir?
Erginliğe erişilmeden önce.
Kabakulaktan kızların yumurtalıklarında iltihaplaşma meydana
gelebilir mi?
Bu çok nadiren olagelmekte ve ancak kız erginleştikten sonra
geçirdiği kabakulak hastalığında mümkün görülmektedir.
Kabakulak Bir çocukta kısırlık meydana getirebilir mi?
Hayır. Kabakulağın kısırlığa’ yol açması şüphesi fazlasıyla
abartılmıştır. Testisteki iltihaplanma komplikasyonu, yalnız
gelişmiş testiste meydana gelir ve bu, ancak çocuk
erginleştikten sonra mümkündür; ufak çocuklarda değil.
Bir testisin etkilenmesi kısırlığa neden olabilir mi?
Hayır.
İki testis de etkilenmişse kısırlık meydana gelebilir mi?
Kesin olarak değil. Vakaların büyük çoğunluğunda hasta tamamen
iyileşmektedir.
Kabakulak hastalığı erginlik çağında olmuşsa testislerden
birinin etkilenme oranı nedir?
Vakaların yaklaşık % 20 ile 25′i arasında.
Erkeklik vasıfları ve normal cinsel ilişkileri, testis
etkilenmesi ile bir değişikliğe uğrar mı?
Hayır. Erkeklik vasıfları kabakulaktan etkilenmemektedir.
Erginler kabakulaktan gerektiğinden çok fazla endişe duymakta ve
korkmaktadırlar.
Erginlerde olan kabakulak hastalıklarında testis
komplikasyonlarını önlemek mümkün müdür?
Bunun için çeşitli ilâçlar ve hormonlar kullanılmışsa da, bu
yolda hiçbir başarı elde edilememiştir. Hyperimmune ya da nükeha
kabakulak serumu veya «gamma globulin» verilmesiyle de bu
komplikasyon vakalarının iyileştirilemediği görülmüştür.
Kabakulağın başka muhtemel komplikasyonları hangileridir?
Bazı çocuklarda baş ağrısı, yüksek ateş, kusma ve kabakulak
başladıktan sonra birkaç gün süren boyun tutulması meydana
gelmektedir. Bunlar beyin örtülerinde ortaya çıkan hafif bir
iltihaplanmadan ileri gelmektedir. Bu durum «meningoansefalit»
olarak adlandırılmaktadır. Bu komplikasyonlar doktorunuzun
tavsiye edeceği fazladan hafif tedavi metotlarını
gerektirmektedir ve birkaç gün içerisinde iyileşerek hiçbir tâli
tesir bırakmaz.
Kaynak: saglik.ansiklopedisi.net
