Hamileportal

Tarihin çok eski zamanlarından beri birçok kültürde doğum kontrolü amacıyla vaginaya spermisid maddeler uygulanmıştır. Bunlar arasında borik asit, risinoleik asit gibi bazıları günümüzdeki bazı jel ve kremlerde hala mevcuttur.

Daha yakın zamanlarda hücre biyokimyası ve sperm hücresinin metabolizması hakkında elde edilen yeni bilgilerin ışığı altında spermlerin fonksiyonel aktivitesini bozan maddeler hakkında yeni bilgiler elde edilmiştir. Bu maddeleri elektrolitler sulfhidril bağlayıcı bileşikler, bakterisidler, surfaktan ajanlar ve enzim inbitörleri başlıkları altında toplamak mümkündür.

Vajinal spermisidler iki komponentten oluşmaktadır : Aktif bölüm ve baz. Bazın fonksiyonu, spermisid ajanı vajinada tutmaktadır.

Vajinal spermisidlerin çeşitli şekilleri mevcuttur. Bunları şu şekilde sıralamak mümkündür:
1-Jel,
2-Krem,
3-Köpük,
4-Vajinal suppozituar,
5-Efervesan vajinal tablet

Bunlar tek başına kullanıldıklarında etkinlikleri doğum kontrol hapları, spiraller, vajinaldiyafram ve kondomdan daha azdır.

Jeller, kremlere oranla daha fazla lubrikasyon yapmakla beraber koitus sonrasında fazla miktarda akıntıya neden olmaları yakınma nedeni olabilmektedir. Jel ve krem baz su ve ek maddelerden oluşurken köpük de baz gazdan oluşmaktadır ve kullanıldıktan hemen sonra uçmaktadır. Bu nedenle köpük kullanımında akıntı daha az olmaktadır. Köpüğün bir kullanımlık dozu 7-10 ml’dir.

Vajinal sipermisidler ancak geçici korunma örneğin spiral takılacak bir hastada adet kanaması beklenirken önerilmektedir. Kondomla birlikte kullanılmaları halinde kondomun koruyucu etkisi çok artırmaktadırlar.

Spermisid jel, krem ve köpükler koitustan hemen önce, suppozituarlar ile efervesan tabletler ise 20 dakika kadar vajinaya koyulmalıdır. Koitus sonrasında vulvanın dış kısmının sadece temiz suyla yıkanması temizlik için yeterlidir. Ancak iç kısma duş yapmak istendiği takdirde bu, koitustan en az 2 saat sonra yapılmalıdır.

Vajinal spermisidler kondom, diyafram gibi mekanik yöntemlerle, takvim yöntemiyle birlikte kullanılabilir. Düşük dozlu doğum kontrol hapına başlanan ilk ayda ya da hap kullanırken iki veya daha fazla tablet unutulduğunda hapla birlikte kullanılabibilir.

İlişki öncesindki sevişme üzerinde olumsuz etki yaptığı, kadın veya erkeğe estetik yönden itici geldiğinden, alerjik reaksiyona neden olduğunda ya da kadında genital cilt hastalıkları mevcut olduğunda vajinal spermisid kullanılması sakıncalıdır.

Dr. Süreyya MENTEŞ