LOHUSALIK
Doğumdan sonra gebelik boyunca vücutta oluşan değişikliklerin gebelik öncesi döneme gerilediği süreçtir. Bu dönem 6 hafta sürer ve lohusalık dönemi olarak
adlandırılır.
Doğumdan sonraki ilk 24 saatte anne nabzı normal değerlere
düşer. Artık bebeğin yükü üzerinden kalkmış olan dolaşım sistemi
hızlı bir şekilde bu yeni duruma adapte olur. Bu arada doğum
esnasında vücutta oluşmuş bazı maddelerin etkisiyle ateş çok
hafif bir şekilde yükselebilir.
Doğum sonrası plasenta ayrıldıktan sonraki 1 saatlik dönem,
doğum sonrası kanamalar açısından risklidir. Bu nedenle anne
doğumhanede takip edilir. Daha sonra yatağına alınan annenin
kanama açısından takibine en az 6 saat devam edilir.
Doğum sonrası 3-4 gün kanlı bir vaginal akıntı olur, buna loşi
denir. Daha sonraki dönemde bu akıntı 10-12 gün kahverengi
olarak devam eder. En son açık sarı olan loşi yaklaşık 20. günde
sona erer.
Vajinal akıntının kötü kokulu olması, kanama miktarının fazla
olması veya üşüme-titreme, yüksek ateş gibi enfeksiyon
bulgularının olması durumunda doktorunuza hemen başvurmalısınız.
Bu bulgular rahim içi bir enfeksiyon belirtisi olabilir.
Doğum sonrasında toplar damarlarda oluşabilen pıhtılar ciddi
problemlere neden olur. Bunu önlemenin en iyi yolu mümkün
olduğunca erken ayağa kalkıp dolaşmaktır.
Doğum sonrası egzersizlere normal doğum yapılmışsa 1 gün sonra
başlanabilir. Bu egzersizlerle karın ön duvarı kasları
çalıştırılarak karnın toplanması hızlandırılabilir. Doğumdan
sonra birinci günde ayakta duş alınabilir. Normal doğumlarda
yapılan epizyotomi kesisinin veya sezaryen olmuşsa sezaryen
kesisinin ağrısı varsa, basit ağrı kesiciler kullanılır.
Anne doğumdan çok kısa bir süre sonra bile beslenebilir. Ama gaz
yapabilecek gıdaları almamalıdır. Genel anestezi alınmamışsa
doğumdan 1 saat sonra bile beslenmeye başlanabilir.
Doğum sonrası dönemde gebelik boyunca vücutta biriken sıvının
atılması gerekmektedir. Bu nedenle idrara çıkma ihtiyacının
artması normaldir. Ancak doğumun hemen sonrasında, mesane
boynunun doğum travmasına bağlı olarak zedelenmesi sonucu, anne
idrar torbasının dolduğunu hissetmeyebilir. Bu nedenle doğum
sonrasında idrarın gelmesini beklemeden belirli aralıklarla
tuvalete gidilmelidir.
Doğum sonrası erken dönemde kabızlık problemi olabilir. 3 gün
süresince hala tuvalete çıkılmamışsa laksatif denenebilir.
Gebelik boyunca oluşan ve irileşen hemoroitler gerileyecektir.
Lohusalıkta yüksek ateşe neden olabilen diğer önemli durumlar,
memelerde süt birikmesi ve derin ven trombozudur. Bunun dışında
idrar yolu enfeksiyonları, epizyotomi veya sezaryen kesisinin
enfeksiyonları da ateş nedeni olabilir.
Doğumdan hemen sonra göbek hizasında olan rahminiz her gün 1 cm
aşağı inerek 12-14 gün sonra karından hissedilemez hale gelir.
Rahminizin kasılmaları bazen ağrı kesici kullanmayı
gerektirebilecek kadar ağrılı olabilir.
Doğum sonrasında eğer kan uyuşmazlığı varsa 72 saat içinde kan
uyuşmazlığı iğnesi yapılmalıdır (Anti-D).
Emzirmeye hemen doğum sonrasında başlamalısınız. Sütünüzün
yeterli miktarda olması için bol sıvı almalı, dengeli
beslenmelisiniz. Emzirmenin erken dönemlerinde bu işlem ağrılı
olabilir. Meme başının emzirme öncesi ve sonrasında temizlenmesi
ve kuru tutulması önemlidir. Meme başı çatlakları oluştuğunda bu
amaçla üretilmiş kremler faydalı olacaktır. Doğru emzirme
tekniği ile bu problemi yenebilirsiniz.
Doğum sonrası annede görülen depresyon (postpartum depresyon)
ilk 24 saat içinde başlayabilir. Yeni doğum yapmış annelerin
büyük bir kısmında görülür. Genellikle 36-48 saat sonrasında
geriler. Ancak bazen depresyonun süresi uzar ve bu durum anne ve
bebek açısından riskli olabilir. Böyle durumlarda depresyon
tedavi edilmelidir. Daha şiddetli bir durum olan Lohusalık
Psikozu durumunda profesyonel yardım gereklidir.
Doğum sonrası dönemde cinsel ilişkiye kendinizi hazır
hissettiğiniz zaman başlayabilirsiniz. Bu durum en erken 4-6
hafta sonra olacaktır. Epizyotomi yarasının iyileşmesi, vaginal
akıntının kesilmesi için yaklaşık 6 hafta gereklidir.
Doğum sonrası emziren kadının ilk adeti genellikle 6. haftada
olur. Ancak daha geç de olabilir. Emzirme annenin üreme
kapasitesini azaltsa da gebelik riski her zaman mevcuttur. Bu
nedenle 6. haftadan sonra uygun bir doğum kontrol yöntemi için
doktorunuza danışmanız gerekmektedir.
