PARAZİT HASTALIKLAR
Çocuklarda sıklıkla enfeksiyon yapan parazitler amip ve Giardia gibi tek hücreli canlılar, şeritler, kıl kurdu ve Ascaris gibi solucanlardır.
Amip
Amip, kirli yiyecek ve sularla, ayrıca kişiden kişiye temasla
bulaşır. Dizanteri denen kanlı ishal ve ateş tablosu yapar.
Tedavi edilmezse belirtiler günler ya da haftalarca sürebilir,
yineleyebilir. Hastaların %25’inde bağırsaklarda ülserler
oluşur. Bu ülserler barsak delinmesine kadar ilerleyebilir.
Çocuklarda kanlı ishal her zaman doktor tarafından
değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur.
Giardia
Giardia, kirli yiyecek ve içeceklerle alınan, ince bağırsağa
yerleşen bir parazittir. Hiç bulgu vermeyeceği gibi, aniden
başlayan sulu, kötü kokulu dışkı, gaz, karın şişliği ile ortaya
çıkabilir. Bazen aylarca süren karın ağrısı, gaz, bulantı gibi
yakınmalara yol açabilir. Çocuklarda gelişme geriliği yapabilir.
Kıl Kurdu
Kıl kurdu, her sosyo-ekonomik düzeyde görülebilir. Özellikle
çocukları etkiler. Kıl kurdunun yumurtaları kirli ellerle
bulaşır. Vücutta yumurtalar açılıp olgun kıl kurdu haline
dönüşür. Dışkıyla anüsten çıkan ince beyaz kurtlar anne
tarafından fark edilebilir. En belirgin bulgusu anüste özellikle
geceleri artan kaşıntıdır. Kaşıma sırasında da ellere bulaşan
yumurtalar kişi tarafından yeniden ağızdan alınırsa enfeksiyon
döngüsü sağlanmış olur. Çocuklarda ayrıca diş gıcırdatma,
ağızdan salya akması gibi bulguları da vardır. Tedavisi için
ilaca ek olarak çamaşırların ve çarşafların kaynatılması ve
kızgın ütü ile ütülenmesi gerekir. Ailenin tüm bireylerine de
bulgu olmasa bile tedavi verilmesi enfeksiyonun yeniden
bulaşmasını önler.
Ascaris
Ascaris, yumurtaların yiyecek ve içeceklerle alınması ile
bulaşıp insan vücudunda olgun solucan haline dönüşür. Solucanlar
bağırsağa yerleşebilir ya da başka organlara gidebilir.
Bağırsaktaki solucanlar karın ağrısı ve şişkinliğe yol açabilir,
seyrek olarak da bağırsak tıkanıklıkları yaratabilir.
Akciğerlere giden parazit ise öksürük ve kanlı balgama neden
olabilir. İlaçla tedavisi gerekir.
Şeritler
Şeritler, yumurtaları az pişmiş ya da çiğ etin yenmesi ile
insanlara bulaşan dev solucanlardır. Bağırsakta olgun hale
dönüştüklerinde 1000-2000 kadar ufak şeritler halindedir; toplam
boyutları 4-10 metre uzunluğundadır. En sık görülen bulgusu
anüsten parça parça şeritlerin düşmesidir. İlaçla tedavi
edilebilir; korunma için çiğ ya da az pişmiş etlerin yenmemesi
gerekir.
Uyuz
Uyuz, küçük bir parazit tarafından oluşturulan, deride kaşıntıya
neden olan, sık görülen bir hastalıktır. İnsandan insana yakın
temas ile geçer. Kaşıntı tipik olarak gece yatakta artar.
Kaşınmaya bağlı olarak deride izler görülür. Kaşıntı özellikle
parmak araları, bilekler, dirsek, kalçalar ve göbekte yoğundur.
Baş, boyun, el ve ayak tabanları genellikle etkilenmez.
Tedavisinde ilaçlara ek olarak tüm giysilerin, yatak
takımlarının ve havluların kaynatılması gerekir. Kaynatılamayan
giyecekler kızgın ütü ile ütülenmelidir. Tedavinin tüm aile
tarafından kullanılması önemlidir.
Bit
Bit, saçlı deride ve vücutta kaşıntıya neden olan bir başka
parazittir. Giysiler, tarak ve fırçaların ortak kullanımı ile ya
da yakın temas ile bulaşır. Özellikle başın arka kısmında
bulunur. Ensede ve kulak kepçelerinde deri bulgularına da neden
olur. Saçların üzerinde kepeğe benzer; ancak saça sıkı tutunmuş
sirkelerinin görünmesi ile kesin tanı konur. Tedavisinde uyuzda
olduğu gibi ilaç tedavisine ek olarak giysilerin, yatak
takımlarının ve havluların yıkanması, tarak ve fırçaların da
iyice temizlenmesi gerekir. Tedaviyi tüm aile kullanmalıdır.
