RAHİM AĞZI YARALARI
Servisit
Halk arasında rahim ağzında yara olarak bilinen servisit en sık
karşılaşılan jinekolojik problemlerden birisidir. kadınların
yarısından fazlası hayatının bir döneminde bu
hastalığa
yakalanır. Yaşı ne olursa olsun cinsel yönden aktif her kadın servisit için uygun bir adaydır. Kasık ağrısı ve vajinal
akıntısı olan kadınların çoğunda başka bir hastalıkla bir arada
ya da tek başına mutlaka servisit bulunur. Belirtileri diğer
pekçok hastalığa benzediği ve spesifik yakınmalar yaratmadığı
için kişinin kendi kendine servisitten şüphelenmesi zordur.
Genelde başka bir nedenden dolayı yapılan jinekolojik muayene
ile fark edilir.
Genel anlamı ile servisit rahim ağzı dokusunun iltihabıdır. Çok
büyük bir olasılıkla bir enfeksiyona bağlıdır ancak bazen
irritasyon ya da travma sonrası da ortaya çıkabilir.
Belirtileri
Servisitin ilk belirtisi adet kanamasının bitişini takip eden
dönemde ortaya çıkan vajinal akıntıdır. Diğer belirtiler
arasında anormal vajinal kanama, kaşınma, vajinada yanma, ilişki
esnasında ağrı, idrar yaparken yanma ve bel ağrısı bulunur.
Hafif vakalarda herhangi bir bulgu olamayabilir ancak olay
ilerledikçe kötü kokulu ve iltihabi bir akıntı ortaya çıkar.
Uzamış ve tedavi edilmemiş bir servisit mukus yapımını bozarak
spermlerin servikal kanala girişini bozabilir ve kısırlığa yol
açabilir. Servisiti olan gebe bir kadında da düşük ve erken
doğum riski bulunur. Bu tür annelerden doğan bebeklerde doğum
sonrası akciğer be göz enfeksiyonları normalden daha fazla
görülür.
Tanı
Servisit, yani serviksin iltihabı, vücudun normal çalışan
savunma mekanizmalarının bir sonucudur. Herhangi bir dokuda
yaralanma, irritasyon ya da enfeksiyon olduğunda beyaz kan
hücreleri yani akyuvarlar o bölgeye göç ederler ve bu bölgedeki
kan akımı artar. Bu olay serviskte olduğunda, normalde açık
pembe olan serviks kızarır ve şişer. Bu durum muayenede yara
şeklinde görülebilir. Servisit tanısı genelde jinekolojik
muayene ile konsa da tanıdan emin olmak ve ayırıcı tanı
yapabilmek için bazı ek tetkikler gerekebilir. Bunlar
Biopsi: Eğer rahim ağzı ileri derecede anormal görünüyor ise
lokal anestezi altında serviks biopsisi alınabilir. İşlem
esnasında şüpheli alanlardan örnek alınır. Eğer tek bir alan
belirlenemiyorsa saat 3,6,9 ve 12 hizalarından biopsi alınır ve
patolojik incelemeye gönderilir.
Kolposkopi: Rahim ağzının ışık altında büyüteçe benzer bir optik
alet yardımı ile incelenmesidir. Şüpheli alanları daha kolay
ortaya çıkarmak için kolposkopi öncesi rahim ağzı bir takım
kimyasal maddeler ile silinir ve daha sonra boyanır. Dokunun
boya tutmadaki farklılıklarına göre biopsi alınacak yer tespit
edilir. Kolposkopi ile rahim ağzındaki kılcal damarların
yapıları da değerlendirilir ve anormal damarlanma olup olmadığı
saptanır. Bu damarlanma değişiklikleri servisit ile kötü huylu
hastalıkların ayrımında önemlidir.
Smear: Servikal enfeksiyonu ve erken dönem serviks kanserinin
taramasında kullanılır. Smear her kadının yılda 1 defa
yaptırması gerek son derece basit ancak bir o kadar da önemli
bir testtir.
Nedenleri
Servisitin başarılı şekilde tedavi edilebilmesi altta yatan
nedeninin tanımlanması ile ilgilidir. Eğer buna neden basit bir
irritan madde ise bu maddenin kullanılmaması sorunu çözecektir.
Eğer altta yatan sebep bir enfeksiyon ise bu enfeksiyonun uygun
şekilde tedavisi, servisit problemini de çözecektir. Servisite
neden olan en önemli 3 mikroorganizma klamidya, gonore ve
trikomonasdır. Bunun dışında bazı allerjik maddeler de bu duruma
yol açabilir.
Tedavi
Eğer servisit durumu uzamış ise ve altta yatan etkenin
tedavisine rağmen servisit tablosunda gerileme yoksa serviskteki
anormal hücreleri tahrip etmek için bazı küçük cerrahi
girişimler yapılabilir. Bunlardan en sık kullanılan koterizasyon
ve krioterapidir. Koterizasyon ısı yardımı ile tahrip etmektir.
Halk arasında bu işleme yara yakma adı verilir. Krioterapi ise
sıvı karbondioksit veya azot yardımı ile anormal dokuların
dondurulmasıdır. Buna da halk arasında yara dondurma ismi
verilir. Son olarak da Lazer ile hücrelerin tahribi
uygulanabilir.
Koter: Kronik servisitteki en eski ve en klasik yöntemdir. Kalam
şeklinde bir probun ucundan elektrik akımı geçirilerek ısı elde
edilir. 3 yönetm arasında en son tercih edilmesi gereken
tedavidir. İşlem esnasında çok hafif ağrı olabilir. İşlem
sonrası oluşan nedbe dokusu rahim ağzı kanalında tıkanmalara yol
açabilir.
Kriyoterapi: Kotere göre bazı avantajları vardır.Daha az ağrıya
neden olur, ve daha kontrollü bir doku tahribine olanak
tanır.Daha az nedbe dokusu oluşmasını sağlar.Bu nedenle servikal
kanalda daralmaya yol açmaz. Tabanca şeklinde bir cihaz ile
uygulanır. Bu tabancanın ucunun değdiği yerler donar. İşlem
herhangi bir anestezi uygulanmadan yapılır. Son derece basit ve
yaklaşık 10 dakika süren bir işemdir.
Lazer: Dokuların lazer ile tahrip edilmesidir. Kriyoterapiye bir
üstünlüğü yoktur.
Tedavi şekli ne olursa olsun hücrelerin tahrip edilmesini
takiben 1-2 hafta kadar süren bol sulu bir vajinal akıntı
görülür. Bu süre zarfında lekelenme şeklinde kanamalar olabilir
bu nedenle işlemlerden sonra 2 hafta kadar cinsel ilişkiden
kaçınmak gerekir. Tamamen iyileşme 6-8 hafta kadar alabilir.
Önlemler
Servisitten korunmak ya da erken dönemde teşhis edilmesini
sağlamak için bazı basit önlemler yeterlidir.
Çok emin olmadığınız kişiler ile ilişkiye girmeyin.
Partnerinizde gonore belirtileri varsa hemen doktorunuzla
görüşün
Vajinal akıntı varlığında muayene olmayı geciktirmeyin
Herhangi bir şikayetiniz olmasa bile yılda 1 kez jinekolojik
muayeneden geçin
Kokulu tampon, deodoran gibi irritan maddeleri kullanmayın

