VAKUM UYGULAMASI
Doğum eyleminin ikinci evresinde ,yani rahim ağzının tam açık olduğu andan doğumun gerçekleşmesine kadar geçen sürede anne adayı ve /veya bebeğe ait
nedenlere bağlı olarak doğumun normal
olarak gerçekleşememesi sonucu vakum veya forseps uygulanır ve
buna müdahaleli doğum adı verilir.Forseps ülkemizde çok az
merkezde uygulanmakta olup yaygın olarak vakum uygulaması tercih
edilmektedir.
Hangi durumlarda vakum uygulamak gerekir?
Anneye ait nedenler:
Doğumun sağlıklı bir şekilde tamamlanmasındaki en önemli faktör
anne adayının düzenli ve etkili bir şekilde ıkınmasıdır.Ikınma
çoğu kere bebek başının makat bölgesine yaptığı bası sonucu
kendiliğinden bir dürtü olarak oluşur ve doktor tarafından
yönlendirilir.Ikınma karın içi basıncını arttıran etkin bir
efordur.
Ikınmanın uygun olmadığı bazı kalp hastalıklarında ,nörolojik
hastalıklarda vakum önceden planlanır ve uygulanır.
Yetersiz ıkınma vakum uygulanmasının en büyük sebebidir.Bunun en
belirgin örneği annenin doğum sırasında yorulmuş, yıpranmış ve
pes etmiş olmasıdır.Ağrısız doğumlarda bazen hasta ıkınma gücünü
kaybetmekte ve vakum uygulanması gerekmektedir.
Doğumun ikinci evresinin (tam açık olup bebeğin çıktığı zaman) 2
saati aşan bir sürede uzaması durumunda vakum uygulaması
gerekebilir.
Eski sezaryenli gebelerin normal doğurtulduğu zaman bebeğin başı
doğarken annenin ıkınmasını ve olası bir eski dikiş yerindeki
yırtığı önlemek için bazı merkezlerde önceden planlı bir şekilde
vakum takılmaktadır.
Bebeğe ait nedenler:
Bebeğin kalp atımlarının bozulması
Bebeğin sıkıntıya düşmesi durumunda
Bebeğin oksijensiz kalması ve koyu mekonyum (bebeğin kakası)
gelmesi
Vakum uygulanmasının koşulları nedir?
Rahim ağzının tam açık olması,
Su kesesinin açılmış olması,
Bebeğin 36’ıncı haftayı geçmiş olması,
Bebek baş gelişi olmalı ve başın rahim kanalına yerleşmiş olması
gerekir.

Vakum nasıl uygulanmaktadır?
Rahim ağzının tam açılmış ve tümüyle incelmiş olduğu durumda,
bebeğin başı doğum kanalı girişinden geçerek dikensi çıkıntıları
aştıktan sonra ameliyathane şartlarının hazır olması koşuluyla
vakum uygulanır.En fazla vakum 3 kez uygulanır ve başarısız olur
ise acil fakat riskli bir sezaryen gerekebilir.Vakum negatif
basınç yaratan aspiratöre bağlı bir boru ve bunun ucunda bebeğin
başına uygulanacak farklı çaplarda metal çan (pelot) bulunduran
bir sistemdir.Çan bebeğin başına yerleştirilir,negatif basınç
yavaş yavaş arttırılır ve çan ıkınmayla eş zamanlı olarak boru
kısmından çekilerek bebek doğurtulur.Doğum sonrası bebeğin
başında genelde meydana gelen silindir şeklindeki şişme kısa bir
sürede iyileşir.
Vakum uygulaması ne gibi sorunlara yol açar? Riskleri nedir?
Vakum uygulamasına bağlı annenin doğum kanalında ve rahim
ağzında ciddi yırtıklar ve buna bağlı kanama - hematom
görülebilir.
Vakum uygulamasına bağlı nadir de olsa rahim yırtılması
bildirilmiştir.
Başarısız vakum uygulamasından sonra riskli bir sezaryen
ameliyatı gerekebilir.
Yorgun bebek,düşük apgarlı bebek doğabilir.
Bebekte kafa içi kanama ve buna bağlı komplikasyonlar
görülebilir.
Kaynak: www.muzaffersengul.com

