TÜBERKÜLOZ (VEREM)
Tüberküloz Nedir?
Soluduğumuz hava ile akciğerlere giren Tbc basilinin
(mikrobunun) yol açtığı, asıl olarak akciğerlerde yerleşen,fakat
kan ve lenf yoluyla tüm vücuda dağılabilen
mikrobik, bulaşıcı,
süreğen bir hastalıktır.
Hastalık Etkeni
Micobacterium Tüberculosis (M.Tbc) etken bakteridir.
Görülme Sıklığı
Dünya nüfusunun 2'si Tbc basili ile enfektedir. Her yıl 8,7
milyon insan bu hastalığa yakalanmakta, 2 milyon insan
ölmektedir.
Türkiye'de hastalık insidansı binde 30'un üzerine çıkmakta olup,
hastalığın sık görüldüğü ülkeler arasında yer almaktadır.
Nasıl Bulaşır?
Hastalığı yalnızca aktif tüberküloz bulunan kişiler
bulaştırabilir.
Akciğer dışı organ tüberkülozu olanlar,15 gündür tedavi alıyor
olanlar pratik olarak bulaştırıcı değildir.
Hastalık damlacık yoluyla bulaşır. Hastanın hapşırma öksürmesi
sonucu havaya yayılan basiller kapalı bir ortamda uzun süre aynı
havayı soluyan sağlam kişilerce alınır.
Ancak mikrobu soluyan kişilerin az bir kısmında hastalık
gelişir.
Hastalık solunan mikrobun sayısına,hastalık yapma gücüne,
kişinin direncine, bağışıklık sisteminin kuvvetine göre
farklılık gösterir. Hastalık tabak, bardak veya diğer nesnelerle
bulaşmaz.
Kimler Risk Altında?
Hasta kişiyle aynı evde yaşamış veya uzun süreli temasta
bulunmuş olanlar.
Hastalığın yaygın olduğu ülkelere gidenler.
Bağışıklık sistemini zayıflatan kanser, AIDS gibi hastalıklara
yakalananlar
Toplu yaşanan yurt, hastane, cezaevi gibi yerlerde kalanlar
Beslenmesi bozuk, kötü yaşam koşullarına sahip kişiler
Alkol ve madde bağımlıları
Tüberküloz olabilir miyim?
Birkaç hafta içinde gittikçe kötüleşen inatçı öksürük,
Belli bir neden olmaksızın kilo kaybı
Ateş ve gece terlemesi
Alışılmışın üzerinde yorgunluk sağlıksız hissetme
Öksürükle birlikte kan gelmesi
Hastalık sinsi ve yavaş ilerler.
Tanı:
Kişinin tüberküloz olduğu ancak vücut örneklerinde balgam,
idrar, mide sıvısı, BOS, pleura periton sıvısı gösterilmesiyle
söylenebilir. Alınan doku biyopsilerinde tüberküloza özgü
değişikliklerin izlenmesiyle de tanı konabilir.
Aktif hastalığı olanlarla yakın temasta bulunanlar, birlikte
yaşayanlara PPD Testi yapılır. PPD Testi,Tbc basilini alıp
almadığımızı gösterir, ancak hastalığı göstermez. Testin (+)
çıkması, hastalık yönünden araştırmayı gerektirir.
Tedavi:
Günümüzde hastalık tedavi edilebilir hale gelmiştir. Ancak
günlük uygulamalarda tedavinin uzun ve çok ilaçla yapılıyor
olması hasta uyumunu güçleştirmektedir. Tedavi en az 6 ay olmak
üzere hastanın durumuna göre 9,12 hatta 24 aya kadar
uzatılabilir. Düzensiz ya da eksik yapılan tedavi ilaç direncine
yol açarak, hastalığın tedavisini güçleştirir.
Ülkemizde Verem Savaş Dispanserleri ücretsiz olarak hastalığın
tetkik ve tedavisini yapmaktadır.
BCG Aşısı Hastalıktan Korur mu?
BCG aşısı,çocuklarda kanla yayılan(milier) ve beyin zarını
tutan(menenjit) tüberküloz gibi ciddi hastalıkları önler. Ancak
erişkinlerde hastalık için koruyucu değildir.
Korunma
Tüberküloz hastalığı dünyada ve ülkemizde ciddi bir Halk Sağlığı
sorunudur.
Her ne kadar artık eskisi gibi ciddi bir ölüm nedeni olmasa da
hastalık kontrolü çabalarının azaldığı ülkelerde, özellikle AIDS
hastalığının da yaygınlaşmasıyla görülme sıklığında artma
gözlenmektedir. Korunma yöntemlerinin başında,hastaların erken
tanısı, hızlı, etkin biçimde tedavisi ve hasta kişiden sağlam
kişiye bulaşma yollarının engellenmesi gelir.
Hastalığın, toplu taşıma araçlarını kullanmakla veya günlük
işlerle uğraşırken bulaşma riski yok gibidir. Tüberkülozlu
çocukların hastalığı yayma olasılığı
çok düşüktür.
