YEME BOZUKLUKLARI
Kısa bir zaman içinde rahatsız olana kadar, aşırı derecede
yemek yemek.
Tanım
Aşırı yeme bozukluğu Bulimiya’ya benzer fakat aşırı yedikten
sonra her hangi bir temizleme eylemi (kusma, müshil ilacı, aç
kalma gibi) olmaz. Kişiler genelde, aşırı yeme krizleri
sırasında kendilerini kontrolden çıkmış hissederler. Sonrasında
suçluluk duygusu ve utanç duyguları takip eder. Aşırı yeme
hastalığına sahip insanların çoğu yiyecekleri, hissetmek
istemedikleri duyguları bloke etmek için kullanırlar. Bu kişiler
aynı zamanda yiyecekleri günlük yaşam stresine karşı,
kendilerini rahatlatmak, kendilerini uyuşturmak yada içlerindeki
boşluğu doldurmak içinde kullanabilirler. Bütün Yeme
Bozukluklarında olduğu gibi Tepkisel Aşırı Yeme Bozukluğu’da
ciddi bir rahatsızlıktır fakat doğru yöntemlerle tedavi
edilebilir.
Belirtileri
Kilo alma
Yemek konusunda kontrolsüz hissetmek
Kendine güvenin düşük olması
Depresyon
Tedirginlik
Kiloda azalma ve artma
Sekse olan ilginin kaybolması
Yiyecekleri gizlemek
Suçluluk duygusu ve utanç
Kendinden iğrenmek
Pek çok değişik diyet denemek
Kilo kaybettikleri takdirde hayatın daha güzel olacağına inanmak
Gizli yeme alışkanlığı
Yiyecek ikram edilen sosyal etkinliklerden kaçınmak
İntihar düşünceleri
Bedensel ve Tıbbi Komplikasyonlar
Şişmanlık
Adet görmede dengesizlik
Şeker hastalığı
Yüksek tansiyon
Yüksek kolestrol
Osteoartrit
Hareket etme kabiletinde azalma
Nefes darlığı
Kalp hastalıkları
Karaciğer ve böbrek hastalıkları
Kalp krizi ve ölüm
Nedenleri
Doktorlar tam olarak bu hastalığın neden oluştuğunu
bilmemektedir. Araştırmalar aile yaklaşımı, kültürel etkenler ve
genler gibi pek çok etkinin hastalığın oluşmasına yol açtığını
göstermektedir.
Nedenlerden bir tanesi, modern ve ekonomik olarak gelişmiş
toplumlarda medyanın genç insanlara özellikle kadınlara
gönderdiği mesajlardır. Bu mesajlarda ana tema aşırı inceliğin
çekici olduğudur. Modeller ve bazı ünlü kişiler gibi ince
olabilmek bazı insanların sağlıklı olmayan bir kiloya inmelerini
gerektirir. Bazı kişiler hem sağlıklı hemde ince olabilir fakat
sorun pek çok gencin sağlıklarını yitirmeden o inceliğe
ulaşmalarının mümkün olmamasıdır.
Bazı genç insanlar medyanın incelik ile ilgili mesajlarına
bakarak yanlış fikirler geliştirebilirler. Örneğin, 14 yaşındaki
bir genç kız, 1.60m boya sahip birinin ideal kilosunun 40 kg.
olması gerektiğine inanabilir, oysa sağlıklı kilo 50kg.
olmalıdır. Sonuç olarak yavaş yavaş öğünleri atlamaya başlar ve
sağlıklı olmak için ihtiyacı olan besini almayı reddeder.
Gittikçe zayıflar fakat kendini genede şişman hisseder. Sonunda
öyle bir hale gelir ki gıdasızlıktan dolayı hastaneye
kaldırılması gerekli olur.
Fakat yeme bozuklukları basitçe yemek ve incelme ile
açıklanamaz, sorun bundan çok daha karmaşıktır. Yeme Bozukluğu
olan kişiler ümitsizce başkaları tarafından onaylanmayı ve
kabullenilmeyi arzu ederler ve bazen bu duyguları kısa vadede
ince olmakta bulabilirler yada yemek yiyerek kendilerini
rahatlatabilirler. Yeme bozukluğu aslında temelde vücudun
açıklanmayan duygularını, kendisini ve karşılanmayan
ihtiyaçlarını ifade etme şeklidir.
Tıbbi Yardım Ne zaman alınmalı?
Aşırı derecede kilo kaybı varsa yada aşırı yemek yemek ve aşırı
diyet yapmak arasında gidip geliniyorsa bir doktor ile konuşmak
önemli olabilir. İnkar etmek yeme bozukluklarının bir
belirtisidir, dolayısıyla kişi çoğunlukla bir aile bireyinin
yada arkadaşının ısrarı sonucu doktora gitmeyi kabul eder. Eğer
aile bireylerinden birinde yada bir arkadaşınızda yeme
bozukluğundan kuşkulanıyorsanız, bir doktora görünmesi konusunda
ısrar etmelisiniz, beklemekle zaman kaybetmeyin ve sorunun kendi
kendine çözümlenmesini beklemeyin.
Tedavi
Genel olarak kabul edilen bir gerçek yeme bozukluklarının
tedavisinde, psikoterapist, doktor, yeme uzmanı ve hemşire gibi
farklı alandan çeşitli klinisyenlerin tedaviye katılmasıdır
Çoğu hastada yeme bozukluğunun yanısıra aynı zamanda tedavi
edilmesi gereken depresyon, kaygı bozukluğu ve diğer psikiyatrik
sorunlarda mevcuttur.
Yeme bozukluğu, hem fiziksel hemde ruhsal olarak insanı tahrip
eder, dolayısıyla bu tür rahatsızlığı olan insanların hemen
doktora başvurması gerekir. Erken teşhis ve önlem almak kişinin
daha çabuk iyileşmesini önemli ölçüde etkiler. Erken zamanlarda
teşhis edilmeyen ve geç kalınan durumlarda yeme bozukluğu kronik
bir hale gelebilir ve hastanın yaşamını tehdit edebilir.
En etkili tedavi yöntemi bir doktor ve yeme uzmanı ile birlikte
psikoterapi yada psikolojik danışmanlık almaktır. Tedavi kişiye
özel olarak belirlenmelidir, çünkü tedavi hastalığın şiddetine
ve hastanın özel sorunlarına, ihtiyaçlarına hitap etmelidir.
Psikolojik terapi hastanın hem yeme bozukluğuna hemde hastalığın
altında yatan kişisel ve kültürel psikolojik etkenlere
eğilmelidir. Hastanın hem kendisiyle hemde yiyeceklerle barış
içinde ve sağlıklı bir şekilde nasıl yaşayacağını öğrenmesi
gerekir.

