Hamileportal
YENİ DOĞAN BEBEK SORUNLARI
Yeni doğan bir çocuğun normal olup olmadığı nasıl
anlaşılabilir?
Bu genellikle bir çocuk doktoruna sorulmakta olan ilk sorudur.
Bu soru ancak yeni
çocuk baştan aşağıya muayene edildikten sonra
cevaplanabilir. Bu muayene, çocuk doğduktan sonra birkaç gün
içerisinde yapılmalıdır. İlk günlerde meydana çıkabilecek
önemsiz anormallikler birdenbire kaybolacağından telâşa neden
olmamalıdır.
Yeni doğan bebekler bazı hallerde nefes almakta zorluk
çekerler mi?
Evet. Doğumda bebeğin yutağında fazla balgam toplanmış olabilir.
Doğum kısmındaki hastabakıcı bu balgamı emme metoduyla
çıkartacak ve bebeğin nefes alması böylece rahatlayacaktır.
Yeni doğan bebeğin başı neden bazı hallerde acayip bir
biçimde olmaktadır?
Bebeğin uzamış ve düzensiz şekildeki başı doğumdaki
“kalıplanmadan” meydana gelmektedir. Baş birkaç hafta içerisinde
normal haline gelir. Bu düzelme bazı hallerde daha da uzun
sürebilir.
Bebeğin başının “yumuşak noktası” (bıngıldak) zedelenme
ihtimali var mıdır?
Hayır. Bu nokta ancak çok nadir vakalarda zedelenmektedir; bu
nokta dokunulmaktan veya yıkanmaktan zarar görmez.
Yeni doğan bir bebeğin başı yıkanabilir mi?
Evet.
Bazı yeni doğan bebeklerin başlarında neden yumurta biçimi
bir şişkinlik bulunmaktadır?
Bu durum bebek doğum kanalından geçerken meydana gelen bir
baskıdan dolayı, kafatası derisi altında meydana gelen bir
kanamadan olabilir. Bu şişkinlik kafatasına nüfuz etmez, beyine
etkili olmaz ve kısa sürede kaybolarak, herhangi tâli bir tesire
sebebiyet vermez.
Bir bebeğin çok az saçla doğmasının özel bir anlamı var
mıdır?
Hayır. Genellikle bebekler çok az saçla doğmaktadırlar;
bazılarının doğdukları saçları da dökülmektedir. Bebeklerin
saçları dökülebilir; ancak bunların yerine yeni saçlar
büyüyecektir. Bazı hallerde vücutta ve alında ayva tüyü
biçiminde saçlar da bulunabilecektir. Bunlar da zamanla
kaybolacaktır.
Bebeğin kafatası derisi ne gibi özel bakıma ihtiyaç
göstermektedir?
Bebeğin kafatası derisini haftada iki veya üç kez su ve sabunla
yıkayın. Bu kafatası deri tabakalarının ve kabuklarının
gelişmesini önler. Bu gibi kabuklar geliştiği takdirde bunlar
yıkamakla veya ince bir tarak kullanmakla ortadan
kaldırılabilinir. Bazı hallerde bu kabukların gelişmesini
önlemek için doktorunuz size özel bir merhem tavsiye edebilir.
Bebeğin gözleri, kulakları ve ağzı ne gibi özel bakımlara
ihtiyaç gösterir?
Bebeğin gözlerini ve kulaklarını yıkamak veya ağız ve burnunu
temizlemek gerekli değildir. Tabiatın temin ettiği sıvı ve
ifrazatlar dış yardıma gerek olmadan bu görevleri yerine
getirmektedirler Eğer kulakların dışında yağlı bir madde
gelişirse, bu hafif şekilde yıkamakla alınılabilir, ama bebeğin
kulaklarını kesinlikle karıştırmayın.
Bebeğin dilinin altında kısa bir zar (fren) varsa bunun için
bir şey yapılmalı mıdır?
Vakaların çoğunluğunda hiçbir şeyin yapılması gerekmemektedir.
Özellikle bebek dilini kolaylıkla dışarıya doğru
uzatabilmekteyse. “Dil bağlantısı” diye adlandırılan bu durum
konuşmayı engellemez ve peltekliğe neden olmaz. Eskiden
başvurulan bu zarın kesilmesi metoduna artık başvurulmamaktadır.
Ancak, bu zar fazlasıyla kalın, fazlasıyla kısa ise ve çocuk
dilini bu yüzden dudaklarının dışına çıkaramamakta ise o zaman,
zar kesilmektedir.
Bazı bebeklerin rengi neden hafif bir sarılıkta olmaktadır?
Bu hafif sarı cilt rengi birçok bebekte, hayatlarının üçüncü ile
beşinci günü arasında gelişir. Bu normal bir durumdur ve hiçbir
müdahale gerektirmez. Sarı renk yedi ilâ on gün sonra
kendiliğinden kaybolur. Bu durum fizyolojik sarılık olarak
adlandırılmaktadır. Eğer sarılık daha erken meydana gelirse,
daha şiddetli ise ve kaybolacağı yerde artmaktaysa, durumun
teşhisi ve tedavisi için doktora başvurulması gerekir.
Bebeğin hayatının ilk günlerinde derisinde görülen kırmızı
noktalar nedir?
Bunlar, bebek rahimde iken onu saran zardan çıkan sıvıya karşı
bir tepkidir. Birkaç gün içerisinde kaybolur.
Yeni doğan bebeğin derisi neden soyulur?
Dokuz ay süre sıvı bir çevrede bulunan bazı bebeklerin derisi
soyulur. Bu safhada bebeğin cildi çok hassastır ve ovalamaya,
yıkanmaya, ısıya ve giysilere karşı tepki gösterebilir. Bu tepki
deride bir kızıllığın gelişmesine veya derinin soyulması hâlinde
meydana gelebilir.
Bebeğin kasığında veya karnında meydana gelen cerahatli
sivilceler neyi ifade eder?
Buna yeni doğanlarda olan impetigo hastalığı denir ve bir cilt
enfeksiyonu sonucu gelişir. Bu sivilceler antiseptik bir sabunla
yıkanmakla veya antibiyotik bir merhemin sürülmesiyle çabucak
kaybolacaktır. Bazı hallerde antibiyotikler ağızdan da
verilebilir.
Belkemiğinin hemen dibinde görülen mavi noktanın anlamı
nedir?
Bu noktanın hiçbir önemi ve anlamı yoktur; zamanla, belki bir
yıl içerisinde kaybolur. Buna benzer noktalar kalçalarda da
görülebilir; bunların da hiçbir tedaviye ihtiyaçları yoktur.
Bebekler ilk günlerinde neden kilo kaybederler?
Birçok anne, bu kilo kaybından endişe duymaktadır; ancak bu
durum her yeni doğan bebeğin başına gelmektedir. Memede olan
çolerini korumaktır. Bazı yerlerde bebeklerin gözlerine
penisilin veya dört gün sonra süt gelmesinden ileri gelmektedir.
Biberonla beslenmekte olan çocuklarda ise ilk günler kendisine
çok az mama verildiğinden kilo kaybı olmaktadır.
Yeni doğan bebeklerde göz damlaları neden verilmektedir?
Yaklaşık bütün toplumlarda yeni doğan bebeklerin gözlerine,
bunlar doğar doğmaz antiseptik ilâçlar damlatılmaktadır. Bunun
nedeni annenin dölyolundaki muhtemel bir enfeksiyondan bebeğin
gözlerini korumaktır. Bazı yerlerde bebeklerin gözlerine
penisilin veya başka bir antibiyotik ilâçtan yapılmış
solüsyondan damlalar kullanılmaktadır. Bu damlalarla annede bir
belsoğukluğu enfeksiyonu varsa, çocuğun gözleri bu enfeksiyona
karşı korunmuş olacaktır.
Bebeğin gözleri üstünde görülecek işaretler ne anlam
taşımaktadır?
Bazı bebekler göz kapaklarında, alınlarında veya boyunlarının
arkasında baskı işaretleri ile doğmaktadırlar. Bunların hiçbir
anlamı yoktur ve birkaç hafta içerisinde kaybolurlar. Bazı
hallerde bu işaretler birkaç ay sürebilir.
Bebeğin göz rengi değişebilir mi?
Bebeğin doğuştaki göz rengi asıl rengi değildir. Asıl rengin
gelişmesi için genellikle altı aylık bir süre geçer.
Bebek gözlerini ne zaman bir mihrak yerine getirebilir?
İki veya üç aylık olduğu zaman.
Yeni doğan bebeğin gözlerinin şaşı olduğu görüntüsü normal
midir?
Evet. Bütün doğan bebekler yaşantılarının ilk yılında gözlerini
tam olarak senkronize edememektedirler. Bebeğin ancak bir veya
birbuçuk yaşından sonra bu durum devam ederse şaşı
olabileceğinden endişe edilebilir.
Bazı bebeklerin gözlerinde neden küçük kan noktaları görünür?
Bu noktalar konjonktivlerinde veya göz küresi kapağında meydana
gelen küçük kanamalardan olmaktadır. Bunlar hiçbir tâli tesir
bırakmadan kendiliklerinden kaybolurlar.
Bebek doğduktan iki veya üç gün sonra bazen gözlerinden
ifrazat olmaktadır. Bunun nedeni nedir?
Bu ifrazat çoğunlukla doğumda gözlere damlatılan ilâçlardan
ileri gelmektedir. Birkaç gün içerisinde kendiliğinden kaybolur.
Bebeğin göğüsleri neden şişkin olmaktadır?
Bebeklerin büyük çoğunluğunun, kız olsunlar erkek olsunlar,
doğuştan veya doğuştan az bir süre sonra, göğüsleri şişkin
olmakta veya şişmektedir. Bu durum anne ve bebeğin kan
akımlarında dolaşım yapmakta olan hormondan ileri gelmektedir.
Bu hormon annenin memelerinde sütün gelmesini temin etmektedir.
Şişkin göğüsler ne gibi bir tedavi gerektirmektedir?
Eğer göğüsler kızarmaz, yangılanmaz ve sancı yapmamakta ise
hiçbir tedaviye başvurulması gerekmemektedir. Şişkinlik ve
muhtemel süt ifrazatı kendiliğinden geçecektir.
Bazı bebeklerin burunlarında neden küçük beyaz noktalar
görünür?
Bu durum yağ guddelerinden kaçmak imkânı bulamayan ve toplanmış
olan, deri yağları toplanmasından ileri gelmektedir. Genellikle
yüzey kısmı yıkamakla çıkacak ve beyaz görülen yağ toplantıları
kaybolacaktır.
Bir erkek bebeği sünnet etmek gerekli midir?
Bazı ülkelerde sünnet, dinî bir âdet olarak yapılmaktadır.
Erkeklik organının temiz tutulması bakımından birçok doktor
tarafından tavsiye edilmektedir. Ayrıca, bebeklik çağında bir
çocuk sünnet edilmişse, erkeklik organı kanseri ihtimalleri
aşağı yukarı sıfıra inmektedir. Ancak üstderi penis üzerinden
kolaylıkla arkaya alınabilindiği hallerde tıbbî bakımdan sünnet
muhakkak surette gerekli değildir.
Sünnet ne zaman yapılabilir?
Aslında her zaman yapılabilir. Ancak, özellikle bazı toplumlarda
doğumdan üç veya dört gün sonra da yapılabilmektedir. Bazı
hastanelerde doğum doktoru bebek doğar doğmaz onu sünnet
etmektedir. Sünnetten önce bebeğin kanama durumu incelenmeli ve
onda anormal bir kanama eğilimi olup olmadığı tespit
edilmelidir.
Sünnetten sonra ne gibi bir bakıma ihtiyaç vardır?
Bandajlar iki veya üç gün sonra alınabilir. Etkili yere krom
merkürü solüsyonu günde birkaç kez sürülmeli ve kesilen kısma
ılık steril su pansumanları yapılmalıdır. Daha sonra gaz
bezlerinin yapışmasını önlemek için yine o alana steril vazelin
sürülmelidir.
Bebeğin anus alanı özel bir bakım ister mi?
Hayır. Burasını da vücudun öteki kısımları gibi hafifçe sabun ve
su ile yıkayın.
Bebeğin dölyolu alanı özel bakıma ihtiyaç gösterir mi?
Hayır. Normal temiz tutmak yeterlidir. Çocuğun bu kısmını
temizlerken dölyolundan anuse doğru bir hareketle temizlenmesi
tercih edilir.
Göbek kordonu fazla uzun bağlanmışsa bir fıtık meydana gelir
mi?
Göbek kordonu genellikle bebeğin vücudundan 2,5 ile 5 santim
arası ötesinden bağlanır. Bütün bu alan yaklaşık bir hafta
içerisinde kuruyup düşer. Geriye iyileşmesi gereken nemli bir
kısım kalır. Burası da birkaç gün içerisinde kuruyup iyileşir.
Bağlanan kordonun uzunluğu bir fıtığın gelişmesine neden olmaz.
Göbek kordonu düştükten sonra ne gibi bir bakım
gerekmektedir?
Alan günde iki kez alkollü pamukla temizlenmelidir. Bu işlem,
alan tamamen iyileşinceye kadar devam ettirilmelidir. Hafif bir
kanama görülmekteyse bundan telâşlanmayın. Bazı hallerde göbek
bölgesinde bir et parçası kalmış olabilir. Bu, çocuk doktoru
tarafından dağlanılabilir ve çabucak iyileşir.
Bel kuşağı veya karın kuşağına gerek var mıdır?
Hayır. Bunlar kordon iyileşmesine yardımcı olmaktadır ve bir
kopmanın veya fıtık gelişmesini önleyememektedir. İyileşmekte
olan alana kuru ve temiz bir gaz bezi yerleştirilmesi
yeterlidir.
Skrotumun şişmesinin anlamı nedir?
Vakaların büyük çoğunluğunda bu hal sıvı toplanmasından ileri
gelmektedir. Bu durum “hidrosel” olarak adlandırılmaktadır. Yeni
doğan bebeklerde alan hidrosellerin büyük çoğunluğu doğumdan
sonra bir yıl içerisinde kendiliklerinden kaybolur. Ancak; bir
kopuk veya fıtık olmadığını tespit etmek için bu gibi bir hal
göstermekte olan bebeğin, doktor tarafından muayenesi muhakkak
surette gereklidir.
Ağlamak bir erkek bebekte fıtık gelişmesine yol açabilir mi?
Hayır. Fıtık doğumda mevcut olan bir gelişme sakatlığıdır.
Bazı yeni doğan bebeklerin bacakları neden eğri görünür?
Bu hal bebeğin rahimdeyken bacaklarının bulunduğu pozisyondan
ileri gelmektedir. Eğrilik hiçbir tedaviye gerek olmadan zamanla
düzelir.
Bebek süngerle ne zaman yıkanabilir?
Bebek hastaneden eve getirilir getirilmez.
Bebek ne zaman banyo küvetinde yıkanabilir?
Göbek kordonu alanı tam anlamıyla iyileştikten sonra. Sünnet
olmuş olan bir erkek bebekte bu alanın da iyileşmesi
beklenmelidir. Bu takriben yedi ile on gün kadar sürer.
Bebeğin odasında ısı ne olmalıdır?
Gündüzleri 22 geceleri ise 18-19 derece. Fazla sıcak olan bir
oda bebeğe fazla soğuk olan bir oda kadar zararlı olmaktadır.
Odanın ısıtılması için gaz ve benzin sobalarından kaçının ve
odanın devamlı olarak havalanmasını temin edin.
Bebekler ne zaman ev dışına çıkarılabilir?
Havanın iyi olması şartıyla anne hastaneden çıktıktan yedi ile
on gün sonra. İlk gün dışarı çıkma süresi on beş dakika, ikinci
gün yarım saat olmalı ve bu azar azar artırılmalıdır. Hava fazla
soğuksa bebeği dışarı çıkarmayın (4-5 derecenin altında).
Rüzgârlı ve rutubetli günlerde de bebek evde tutulmalıdır.
Ayrıca bebek güneşin direkt ve keskin ışınlarına karşı da
korunmalıdır.
Bir bebeğin her gün ev dışına çıkarılması gerekli midir?
Hayır. Açık bir pencereden gelecek temiz hava da bebek için
yeterlidir. Kötü havalarda bebeği sokağa çıkarmaktan kaçının.
Misafirlerin yeni bebeği görmesine ne zaman izin
verilmelidir?
Bebeğin doğumundan bir ile iki hafta arası süre bütün
misafirlerin bebekten uzak tutulması iyi bir hareket olur. Soğuk
algınlığı olan veya boğazı ağrımakta olan biri, bebeğin annesi
bile olsa, muhakkak surette bebekten uzak tutulmalıdır. Bu
süreden sonra hastalıkları olmadığı bilinen kişiler bebeği
kucaklarına alabilirler. Bu da tercihan banyo saatinden önce
olmalıdır.
Yeni doğan bir bebek fazla ağlamakta ise bir emzik
verilebilir mi?
Evet. Emzik verilmesinin bebeğe hiçbir zararı dokunmaz.
Yeni doğan bebekler neden ancak bir cam pencere arkasından
gösterilmektedir?
Bebeklere mikrop ve enfeksiyonların bulaşmasını önlemek için.
Bebeklerin fotoğrafları alınırken flaş kullanılması
bebeklerin gözlerine zararlı olabilir mi?
Hayır, flaşlar bebeklerin gözlerine hiçbir şekilde zararlı
olmaz.
