ZEKA GERİLİĞİ
Zihinsel yetersizliği olan çocuklarda;doğum öncesi ,doğum sırası ve sonraki süreçte çeşitli nedenlerden kaynaklanan ve süreklilik gösteren “ zihinsel,sosyal ,psiko-devimsel” gelişim alanlarında “ yavaşlama,duraklama,gerileme” söz konusudur.
Bu çocuklarda yaşıtlarına göre 1 \ 4 ya da daha yüksek oranda
gerilik ve yetersizlik görülür.Bu nedenle normal eğitim
programlarından yararlanamazlar; seviyelerine uygun özel eğitim
programlarına ihtiyaç duyarlar.
Zihinsel Yetersizliği olan Çocukların Normal Çocuklara Göre
Yetersizlik Gösterdiği Alanlar:
Temizlik alışkanlığı kazanma.
Öz bakımını yapma.
İnce ve kaba motor gelişimi.
Konuşma gelişimi. (Telaffuz, sözcükleri yerinde kullanma,cümle
kurma ve anlatılanı anlama )
Duygusal gelişim. (Bulunulan ortama uygun duygusal tepki
göstermede yetersizlik )
Bilişsel gelişim.
ZİHİNSEL ÖĞRENME YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLERİN ÖZELLİKLERİ
Bir hastalık olarak tanımlanamaz,tedavisi yoktur,sürekli bir
durumdur.
Ağır ve az öğrenirler.Birçok uyarana çok az tepkide bulunurlar.
Okuma mekanizmasını daha geç kavrarlar.
Anlama ve kavramaları geç olur. Bu yüzden kendilerine verilen
ödev ve görevleri yerine getirmekte güçlük çekerler.
İki objeyi birbiri ile karşılaştırmakta güçlük çekerler.
Kelime dağarcıkları yaşıtlarına göre normalin altındadır.
Fikirlerden çok eşyalarla meşgul olmayı tercih ederler.
Çoğunlukla davranışları ataktır.Önce yapar sonra düşünürler.
Korkulu ve endişelidirler.
Kurallara uymakta güçlük çekerler.
Temizlik yönünden gereken titizliği gösteremezler.
Aritmetik çalışmalarda güçlük çekerler,dört işlemi ancak somut
örneklerle algılayabilirler.
Pekiştirilmediği takdirde öğrendiklerini daha çabuk unuturlar.
Akademik gelişimleri çok yavaştır. Akademik alanlarda
yaşıtlarına göre belirgin bir gerilik gösterirler.
Çevrelerine uyumları yaşıtlarına göre geç ve güç olur,yeni
ortamlara girmekten hoşlanmazlar.
Öz bakımlarını yapmada ,ince ve kaba motor gelişimlerinde
yaşıtlarına göre geridirler ve beceriksizdirler.
Duygu ve düşüncelerini açık ve bağımsız ifade edemezler.
Sosyal ilişkileri zayıf,dar çerçeveli ve kısa sürelidir.
Bedensel gelişim daha ağır bir seyir takip eder,akranlarından
daha zayıf ve kuvvetsizdirler.
Normal yaşıtlarına kıyasla daha çabuk ve sık hasta olurlar,
çeşitli sağlık problemleri vardır. Kendilerini korumayı normal
zeka düzeyindeki çocuklar gibi bilemezler.
Zihinsel geriliği olan çocuklar psiko-devimsel alanda belirli
derecede gerilik gösterirler,büyük ve küçük kaslarını kullanmada
beceriksizlik gösterirler. El-göz işbirliği geç ve güç sağlanır.
Ritimlere uymada zorlukları fazladır. Ritmik hareketlere
alıştırmak; çok fazla tekrar ve olumlu teşvik etmeyi gerektirir.
Çabucak paniğe kapılırlar, ilgileri geç ve sınırlı olarak
gelişir, dikkat süreleri kısıtlıdır.
Dikkat süreleri kısa ve dağınıktır. Devamlı izleme, teşvik ve
değişiklik isterler. Bir ders konusu ne kadar cazip olsa da
etkinliklere kısa süreli katılırlar.
Zaman kavramı çok geç ve güç gelişir. Saat ,gün,hafta ,ay ve
yılı tanıtmak ve kavratmak zordur.
Konuşmaya geç başlarlar. Konuşma gelişimleri zeka gerilik
dereceleri ile oranlı olarak yavaş gelişir. Akranları ile
iletişim kurmada zorluk çekerler. Onun için daima kendi
seviyelerinde konuşan küçük çocuklarla ilişki kurar ve
anlaşabilirler.
Bu çocuklar genellikle öğrendikleri şeyleri benzer durumlara
transfer ederek bilgi ve becerilerini üretmek yeteneğinden
yoksundurlar.
Geç ve güç dostluk kurarlar,dostlukları kısa sürelidir, gelip
geçicidir.
Sosyal faaliyetlere karşı ilgileri azdır. Çok az sayıda sosyal
faaliyete katılırlar.
Kendilerine güvenemezler,genellikle başkalarına dayanmayı tercih
ederler. Bağımsız hareket etmekten çekinirler.
NOT:Yukarıda sıralanan özellikler, hafif düzeyde zihinsel
öğrenme yetersizliği olan çocuklara oranla, orta düzeyde
zihinsel öğrenme yetersizliği olanlarda daha yoğun görülür.
Ağır düzeyde zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocukların
eğitimlerinde ise, daha çok öz bakım becerilerini kazandırma
programları ağırlıktadır.Bu düzeyde zihinsel yetersizliği olan
çocukların, akademik alanlarda okumayı öğrenmesi, matematik
becerileri kazanması beklenmemelidir.Bu çocuklar, normal düzeyde
zihinsel öğrenme yetersizliği olan çocuklarla aynı eğitim
ortamında eğitim göremezler.


